Het is nu misschien niet voor te stellen, maar het gaat gebeuren: een kwart van je werknemers gaat vroeg of laat werken met een chronische ziekte. Hij of zij krijgt te maken met chronische ziektes als diabetes, reuma, een longaandoening of kanker. De gegevens zijn afkomstig van de SociaalEconomische Raad (SER).

Een zorgwekkende ontwikkeling vinden de arbodiensten. Zeker omdat (de meeste) werkgevers op dit moment nog niet anticiperen op deze ontwikkeling. Volgens arbodienst Arbo Unie zullen bedrijven uiteindelijk méér dan nu het geval is, moeten doen voor chronisch zieken. Al was het maar omdat uitval de bedrijven ook geld kost. Daarbij blijkt extra aandacht en begeleiding een positieve uitwerking te hebben op het herstel van de zieke medewerker. 

Op de website van Fit for Work, een platform werkbehoud bij een chronische aandoening, staan verschillende tools voor werkgevers die werk willen maken van werknemers met een chronische ziekte. Een van de tools is een 'Stappenplan voor Chronisch zieken-vriendelijk bedrijfsbeleid' met vragen en stappen om te komen tot een vriendelijk bedrijfsklimaat voor de chronisch zieken, ofwel: een kwart van je personeelsbestand.

 

Vraag #1 : Waarom wil ik een chronisch-zieken-vriendelijk bedrijf zijn?

Ga na: Waarom zou jouw organisatie zich naar buiten willen profileren als een chronisch vriendelijk bedrijf? Enkele mogelijkheden: 

  • Het is goed werkgeverschap. Werk maken van chronisch zieken past bij maatschappelijk verantwoord ondernemen
  • Wij willen te boek staan als een sociaal bedrijf. We willen werknemers, opdrachtgevers en of klanten aan onze organisatie binden.
  • Wij bieden goede werkomstandigheden aan mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Zoals mensen met een arbeidsbeperking of vanuit een uitkeringssituatie.
  • Het sluit aan bij duurzame inzetbaarheid, langer doorwerken en levensfase bewust personeelsbeleid. Immers met het ouder worden neemt de kans op een chronische aandoening toe.
  • Het past bij ons diversiteitsbeleid. Naast jong- oud, man-vrouw, etnische achtergrond, zorgt een mix van medewerkers zonder en met chronische aandoeningen voor een afspiegeling van de maatschappij binnen de organisatie. En vormt daarmee mogelijk een betere aansluiting bij behoeften van klanten en het bedienen van bepaalde marktsegmenten. Het kan een Unique Selling Point zijn waardoor een organisatie zich onderscheidt.
  • Omdat we professionaliteit (willen) combineren met ervaringsdeskundigheid. Zodat onze producten en diensten beter aansluiten bij de behoefte van de markt. Denk aan besturingssystemen voor mensen met handbeperkingen die ontwikkeld zijn door experts met dezelfde aandoening en daarmee ervaring hebben met die handbeperkingen.

 

Vraag #2: Waar wil ik staan binnen welke tijd?

Zoals bij elk beleid is een stip op de horizon handig bij het inzetten van de koers. Streefpunten kunnen het aantal werknemers met een chronische aandoening zijn, een erkenning krijgen op dit gebied, of meer prominent naar buiten laten zien dat jouw organisatie vriendelijk is voor chronisch zieken door vermelding in vacatures en sociaal jaarverslag.

Een voorbeeld van een ambitie:
We willen dat werken met een chronische aandoening in onze organisatie gewoon is. In het komend jaar willen we ambassadeurs hebben vanuit onze Raad van Bestuur, het management en medewerkers, bij voorkeur met een chronische aandoening, die zich hiervoor gaat inzetten. Het streven is dat over twee jaar onze organisatie met 30% werknemers met een chronische aandoening een afspiegeling vormt van de Nederlandse samenleving.

Vraag #3: Waarom wil ik investeren in werken met een chronische aandoening?

Aan het werk houden van mensen met een chronische aandoening loont. Voor de werkgever, de werknemer en de maatschappij:

Voordeel voor de werkgever

Werkgevers die investeren in een werkomgeving en sfeer waar werken met een aandoening mogelijk en vanzelfsprekend is, krijgt betrokken en productieve medewerkers terug die minder verzuimen, minder arbeidsuitval en lagere zorgkosten hebben.

Voordeel voor de werknemer 

Als je kunt voorkomen dat werknemers door hun chronische aandoening uitvallen, blijven hun kennis en kwaliteiten voor het werk behouden. Voordeel: geen of lagere kosten die gemoeid gaan met re-integratietrajecten en mogelijke vervanging, mogelijke juridische kosten als het uitdraait op afscheid nemen van de medewerker, gevolgd door wervings- en selectiekosten voor het aannemen van nieuw personeel.

Voordeel voor de maatschappij

Voor de werknemer is aan het werk zijn een belangrijke maatschappelijk rol. Het werk genereert inkomen waarmee iemand financieel zelfstandig is en kan consumeren. Daarnaast biedt werk zingeving  https://peoplebusiness.nl/artikelen/waarom-het-heerlijk-is-dat-de-vakantie-voorbij-is, welzijn, structuur en sociale contacten. Het maakt dat mensen zich beter en gezonder voelen, ook met een chronische aandoening.

Vraag #4: Wat doe ik al en wat doe ik nog niet voor chronisch zieken?

 

Maak een overzicht van wat je organisatie al doet om werken met een chronische aandoening mogelijk te maken en mensen met een chronische aandoening binnenboord te houden of te werven. Geef daarbij, zo ver bekend, de ervaringen aan. Op basis van de omschreven ambitie volgen de nog na te streven acties. Bijvoorbeeld: 

  • Het benoemen van ambassadeurs van het beleid, bij voorkeur collega’s die zelf ervaringsdeskundig zijn en open willen vertellen over hun successen en valkuilen met werk;
  • Meer maatwerkoplossingen bieden aan alle medewerkers als de situatie daar om vraagt en daarmee ook aan medewerkers met een chronische aandoening;
  • Het eerder inschakelen van een bedrijfsarts of een arbeid en gezondheid professional wanneer een medewerker problemen krijgt met de gezondheid die duiden op een chronische aandoening;
  • Workshops organiseren voor medewerkers met en zonder chronische aandoening over wat werken met een chronische aandoening inhoudt;
  • Meer oog en oor krijgen voor chronische aandoeningen die minder zichtbaar zijn maar wel effect hebben op het werk;
  • Training van leidinggevenden hoe om te gaan met medewerkers met een chronische aandoening.


Vraag #5 Hoe maak ik van aandacht voor chronisch-zieke medewerkers beleid?

Om continu werken met een chronische aandoening te bevorderen, is systematische aandacht van belang. Dit kan door het thema ‘Werken met chronisch zieke medewerkers’ te borgen in bestaand beleid. Enkele tips en mogelijkheden:

  • Bij werving en selectie maak je melding van het chronisch vriendelijk bedrijfsbeleid en nodig je mensen met een chronische aandoening nadrukkelijk uit te solliciteren, op alle niveaus in de organisatie.
  • Wanneer je een uitzend- of detacheringsbureau inschakelt, vraag je een shortlist met van de drie kandidaten, minimaal één kandidaat met een chronische aandoening
  • Leidinggevenden krijgen een training hoe om te gaan met medewerkers met een chronische aandoening.
  • Benoem werken met een chronische aandoening als aandachtsgebied van HR beleid.
  • Zet het bedrijfsbeleid chronisch vriendelijk maken als vast punt op de agenda.
  • Toets bij elke wijziging of invoering van de maatregel van het bedrijfsbeleid of er specifieke aandacht nodig is voor medewerkers met een chronische aandoening.
  • Laat de Bedrijfsarts bekijken of er effect is van het werk op het beloop van chronische aandoeningen van medewerkers;
  • Zorg dat de bedrijfsarts melding maakt van aandoeningen als beroeps- ziekte als deze door het werk veroorzaakt zijn.
  • Zorg dat intranet informatie geeft over mogelijkheden voor ondersteuning bij het werken met een chronische aandoening. 
  • Geef jaarlijks inspirerende voorbeelden van medewerkers en leidinggevenden die met deze aandoening aan het werk zijn. Bijvoorbeeld in de vorm van workshops, door korte artikelen op intranet of personeelsnieuwsbrief of het sponsoren van een goed doel gerelateerd aan chronische aandoeningen.
  • In de Risico Inventarisatie en Evaluatie (RIE) is aandacht voor veilige en gezonde werkomstandigheden voor medewerkers met een chronische aandoening. Denk aan veiligheid van werkplekken met hulpmiddelen of aan de breedte van nooduitgangen in geval van gebruik van rolstoel of loopstok.
  • Medewerkers zijn op de hoogte van mogelijkheid van adviesgesprek met bedrijfsarts, ook in vroeg stadium van aandoening.

Het uiteindelijke doel van bovenstaande is dat werken met een chronische aandoening binnen jouw organisatie vanzelfsprekend is of wordt. Maar om iets ‘normaal’ te laten zijn vanuit een situatie waar dat nog niet is, is volgens Fit for Work ‘verbijzondering nodig. Om dit voor elkaar te krijgen, is het effectief om herhaaldelijk te laten zien waar de aandacht voor werken met een chronische aandacht toe leidt. Dit kan op verschillende manieren, met de communicatiekanalen die bij het bedrijf passen, zoals intranet, sociaal jaarverslag, nieuwsbrief, interne meetings en dergelijke. Of met het behalen van een erkenning of certificaat dat jouw organisatie chronisch vriendelijk is.

Bron: o.a. Fit for Work
Beeld: Getty Images