Geld is van ondergeschikt belang in de arbeidsverhoudingen. Of iemand tevreden is met zijn werk, is vooral een gevolg van de immateriële beloning. Voor een belangrijk deel hangt het gevoel gewaardeerd te worden samen met de managementstijl van de baas. Hoe menselijker hoe beter. 
Meer dan de helft van werknemers wordt namelijk het liefst aangestuurd door een manager met een ‘mensgerichte’ managementstijl. In die arbeidsrelatie staan immateriële waarden als solidariteit en ontwikkeling centraal. De manager is een inspirator, geen toezichthoudende opdrachtgever. Iemand die coacht. Maar slechts 13 procent vindt zichzelf zo’n mensgerichte manager. De meeste werkgevers noemen zich ‘resultaatgericht’ (34 procent), ‘competentiegericht’ (29 procent) of beheers/procesgericht (17 procent). 

Waardering

En dat terwijl ook uit onderzoek van McKinsey blijkt dat immateriële incentives aanmerkelijk beter werken dan financiële prikkels. Desgevraagd beoordelen senior managers het geven van persoonlijke aandacht (67 procent), het uitdelen van simpele complimenten (63 procent en het mensen belangrijk maken door ze bijvoorbeeld projecten te laten leiden (62 procent) als zeer effectief. Terwijl de makkelijke financiële bonussen (60 procent), een reguliere salarisverhoging (52 procent) of een beloning in aandelen(opties) (35 procent) stuk voor stuk minder effect sorteren. 

Platte organisatie

Het geven van complimenten is lastig. Het voelt vaak wat onoprecht. Het past dan ook slecht bij de Nederlandse werkcultuur van gelijkwaardigheid. Een compliment bevestigt namelijk ook de hiërarchie. Het is ondenkbaar dat een medewerker zijn ceo complimenteert met de doordachte strategische antwoorden op de actuele marktuitdagingen. Het sociaal ongemak – het signaal van ongelijkwaardigheid - dat een compliment nu is, maakt het geven van een compliment een vaardigheid waar even bij stil moeten worden gestaan. 

Wel doen

En toch, complimenten van de baas vallen vrijwel altijd goed. Voor een deel omdat het de hiërarchie juist bevestigt. Het schept helderheid. Want als duidelijk is wie de baas is, hoeft niet de hele tijd te worden bepaald wie het in welke situatie voor het zeggen heeft. Bij een probleem draait het dan enkel om de oplossing zonder dat er veel energie moet worden geïnvesteerd in het bepalen van de machtsverhoudingen. Teams waarin de rollen helder zijn verdeeld opereren het meest efficiënt. Het geven van complimenten heeft een belangrijke functie.

Goed compliment

Maar het geven van een goed compliment is niet gemakkelijk. Als het gaat om waardering – want daar hebben we het over – dan is het opmerken dat haar jurk zo mooi is, of zijn schoenen zo beeldig gepoetst zijn, niet erg functioneel. Een goed compliment is gericht op de persoon. Het geeft aandacht aan wie de ander is. Dit is moeilijk omdat er al meer kennis moet zijn van wie die ander is. Makkelijker is het te beginnen met het openlijk erkennen van iemands vaardigheden. Of, en dat is de makkelijkste maar wel meest vluchtige manier om iemand toch te waarderen, is het compliment te richten op het wat iemand daadwerkelijk doet.