Zo rond de 160.000 mensen krijgen jaarlijks te maken met een hersenziekte of een vorm van niet-aangeboren hersenletsel (NAH) als gevolg van bijvoorbeeld een beroerte, ongeluk, hartstilstand of hersenoperatie. De gevolgen: een vertraagde informatieverwerking en vermoeidheid. Symptomen die mede door hun ‘onzichtbaarheid’ een behoorlijke impact kunnen hebben op de werksituatie van je medewerker. Hoewel er een aanzienlijke kans is op (gedeeltelijk) herstel in het eerste jaar, wordt je medewerker nooit meer helemaal de oude. 60 procent van de medewerkers die voor het letsel werkten, is dan ook nog niet aan het werk na twee jaar (bron: CBO Richtlijn NAH en Arbeidsparticipatie). Onbegrip en overschatting spelen daarbij een belangrijke rol. 

Hieronder een overzicht van de 3 valkuilen bij niet aangeboren hersenletsel en 3 tips wat kun je als werkgever kunt doen:

#1 Cognitief lijkt er niets aan de hand


Na het oplopen van hersenletsel door bijvoorbeeld de gevolgen van een beroerte, hartstilstand, hersentumor of een ongeluk kunnen mensen blijvend last houden van de gevolgen. De lichamelijke, functionele beperkingen vallen de meeste mensen in de omgeving van de getroffene vaak direct op. Voor fysieke beperkingen wordt dan ook relatief eenvoudig een oplossing bedacht, bijvoorbeeld een aangepaste werkplek of aangepast woon-werkvervoer.  De 'onzichtbare, cognitieve gevolgen zijn minder opvallend en komen vaak pas enige tijd later tot uiting. Mensen met hersenletsel worden om die reden in eerste instantie overschat. Aan de buitenkant zie je immers niets van deze 'interne' functiebeperkingen. Het komt dan ook geregeld voor dat mensen met hersenletsel verkeerd beoordeeld worden door bijvoorbeeld de arts bij het UWV. 

Veel voorkomende interne functiebeperkingen zijn:



• vermoeidheid 
• geheugenprobleem
• concentratie/focusprobleem
• communicatieprobleem
• moeite om iets te organiseren
• moeite om iets te structureren
• moeite met prikkels uit je omgeving (licht, geluid, gevoel, geur, smaak)
• moeite met het begrip tijd
• verminderd probleemoplossend vermogen
• gewijzigd gevoel voor humor.

TIP 1

Het is van belang en ook je plicht als werkgever om ervoor te zorgen dat jouw werknemer direct vanaf het begin van (her)intreden goede begeleiding krijgt. Aan de buitenkant zie je niet wat de werknemer met hersenletsel wel en niet aan werktaken kan uitvoeren. Ook voor hen worden de beperkingen pas goed zichtbaar tijdens het uitvoeren van de taken op de werkplek. Re-integreren vraagt van beide kanten tijd, geduld en energie. Schakel tijdig hulp in van een collega, casemanager of re-integratie of jobcoach op het gebied van 'werken met hersenletsel', zodat van het begin af aan zo bewust mogelijk omgegaan wordt met de beperkingen en de mogelijkheden die er zijn. Op deze manier heeft de re-integratie een zo groot mogelijke kans van slagen. 


#2 De werknemer doet meer dan hij aankan


De werknemer is vooral in de eerste werkfase geneigd om meer te doen dan hij aankan door zijn wil en motivatie om weer aan het werk te gaan, ook hij moet zijn mogelijkheden weer herontdekken. Dat kan voor de nodige frustratie en stress zorgen. De werknemer wil doorgaans zo snel mogelijk weer aan de slag en wil aan zichzelf en zijn/haar omgeving laten zien weer 'beter' te zijn, weer mee te kunnen doen. Het gevaar van overbelasting ligt dan op de loer.

TIP 2

Schakel tijdig hulp in om aanpassingen op het werk mogelijk te maken. Ook kan de medewerker via de huisarts of de bedrijfsarts begeleiding vragen bij het verwerken van al deze ingrijpende veranderingen.

#3 Gevolgen van hersenletsel lijken op burnout-klachten 


De gevolgen van hersenletsel kunnen sterk lijken op burn-out klachten. Let als werkgever daarom goed op signalen van overbelasting. De gevolgen van hersenletsel kunnen ofwel direct te linken zijn aan het letsel in de hersenen, maar kunnen ook indirecte gevolgen zijn in de vorm van een psychische reactie. Dit wordt doorgaans veroorzaakt door stress en frustratie die het onvermogen oproept. 

TIP 3

De restverschijnselen die iemand na de revalidatieperiode nog heeft, zijn blijvend. Negeer deze niet. Als de functiestoornissen genegeerd worden, dan komt er een moment dat de werknemer volledig door zijn/haar energie en mogelijkheden heen is. De re-integratie zal hierdoor ernstig vertraagd worden.
Vraag je medewerker en eventueel diens partner daarom regelmatig naar de werk en thuissituatie.

Meer informatie?

Speciaal voor werknemers met hersenletsel, hun werkgevers en professionals heeft de Hersenstichting de website werkenmethersenletsel.nl ontwikkeld: een platform met informatie voor werknemers en werkgevers voor een optimale re-integratie.

Beeld: Getty Images