Weet jij wat je moet doen als er plotseling een ongeval met een machine gebeurt? Een medewerker gevaarlijke stoffen binnenkrijgt? Of als iemand uitvalt omdat hij of zij te zwaar werk heeft, of te veel? Dan staat de productie stil, of moet je het met een persoon minder doen. Daar komen nog de kosten van verzuim en mogelijke reparaties bij. Bovendien brengt het je goede naam in gevaar. Met een RI&E zet je deze risico’s op een rij, zodat je ze gericht kunt aanpakken.

30-50 procent bedrijven beschikt niet over RI&E
De RI&E staat bij veel werkgevers hoog op de agenda. Toch beschikt 30-50% van de bedrijven in Nederland nog niet over een wettelijk verplichte risico-inventarisatie en evaluatie. ‘Dat betekent dat de eigen verantwoordelijkheid onvoldoende wordt ingevuld. Bedrijven moeten daarmee aan de slag,’ stelde de inspectie SZW recent. Wat weet jij van de RI&E? Om je geheugen op te frissen 6 vragen over de RI&E:

#1 Een RI&E, wat is dat nou precies?
Voluit: Risico-Inventarisatie en –Evaluatie (RI&E) is een lijst met alle (veiligheids- en gezondheids) risico’s in je bedrijf, én een plan voor het oplossen ervan. Met die twee kun je de risico’s voor je personeel en je bedrijf terugdringen. Dus ook het financiële risico.

#2 Is zo’n risico-inventarisatie verplicht? 
De overheid heeft de RI&E via de Arbowet verplicht gemaakt voor alle ondernemers met personeel. De RI&E is dé basis van je arbobeleid. Inspectie SZW controleert hier dan ook op.

#3 De RI&E is toch best ingewikkeld?
Dat valt mee, dat neemt niet weg dat je er wel even voor moet gaan zitten. Maak een handig stappenplan:


Stap 1: Inventarisatie: Maak een lijst met de risico’s in je bedrijf
Deel werkrisico’s bijvoorbeeld in naar risicosoorten: 
-Fysieke risico’s/ergonomie
-Psychosociale risico’s
-Veiligheidsrisico’s/omgevingsrisico’s

Stap 2: Evalueer: Hoe groot is het risico?

Maak een things to do-lijst met de belangrijkste risico’s. Vergelijk alle risico’s van de lijst en zet ze in volgorde van urgentie onder elkaar. Stel jezelf de volgende vragen:
1. Hoe groot is de kans op dit risico?
2. Hoe vaak wordt men blootgesteld aan dit risico?
3. Hoeveel werknemers lopen gevaar?
4. Wat zijn de mogelijke gevolgen van dit risico?
5. Welke risico’s kunnen schade veroorzaken aan medewerkers, apparaten of het productieproces?
6. Welke risico’s zien medewerkers graag aangepakt?

Stap 3: Maak een Plan van aanpak
Geef aan
-Welke maatregelen je neemt om de risico’s te voorkomen of te verminderen 
-Wie ermee aan de slag gaat en wanneer. 
-Wat de kosten zijn 
-Wanneer je tevreden bent 
-Welke kennis en ervaring nodig zijn om dit uit te voeren
-Binnen welke termijn de maatregelen zijn ingevoerd. De Inspectie SZW kan hier naar vragen.

Stap 4: Toets je plan door een deskundige
De wet verplicht in de meeste gevallen (meer dan 25 werknemers) dat je RI&E door een gecertificeerde arbodienst/ deskundige getoetst wordt. Dit gebeurt door middel van een bedrijfsbezoek. Wanneer je geen contract hebt met een arbodienst, kun je zelf een gecertificeerde arbodienst raadplegen. Bij maximaal 25 werknemers krijg je een toetsingsvrijstelling als je gebruikmaakt van een erkend RI&E-instrument. Als je maximaal 40 uur per week aan personeel hebt, dan kun je gebruikmaken van de Checklist Personeelsrisico's, waarbij toetsing niet nodig is.

Stap 5: Voer je plan van aanpak uit
Bekijk regelmatig (minimaal 1 x per jaar) je plan van aanpak en beoordeel de voortgang. Zijn de afspraken die je hebt gemaakt nagekomen? Zijn er nog nieuwe zaken aan het licht gekomen die je in het plan van aanpak moet verwerken? Kijk bijvoorbeeld naar oorzaken van eventuele ongevallen of van verzuim. Misschien dat deze om nieuwe maatregelen vragen of dat ze meer prioriteit geven aan plannen die je al gemaakt had.

#4 Kan ik een RI&E zelf opstellen en uitvoeren? 

Ja, meestal doet iemand (een preventiemedewerker) dat die zich in het bedrijf (ook) bezighoudt met de veiligheid en gezondheid op de werkvloer. In grote bedrijven (> 25 werknemers) moet je hier iemand voor aanwijzen. In kleine bedrijven ben je het vaak zelf als directeur die de taken van de preventiemedewerker verzorgt. 

#5 Mag ik ook andere werknemers betrekken bij het opstellen?

Jazeker, werknemers kunnen een goede bijdrage leveren. Zij hebben tenslotte dagelijks met eventuele risico’s te maken en weten wat er op de werkvloer speelt. En het voordeel van werknemers betrekken is dat zij waarschijnlijk ook eerder het belang zien van nieuwe maatregelen. Zo kun je samen naar oplossingen zoeken die ook goed passen in de dagelijkse praktijk op de werkvloer. 

#6 Kan ik de RI&E ook uitbesteden aan een externe partij?
Dit kan, maar gebeurt bijna nooit en kost in de meeste gevallen wel geld. 


Kijk voor meer informatie op rie.nl
Beeld: Getty Images