Welkom in de nieuwe economie. Ofwel: een tijdperk waarin verandering de enige constante is. We kijken vooruit, zetten oude gewoontes en dogma’s overboord en kijken met een positieve blik naar de toekomst. Delen en samenwerken zijn steeds belangrijker. We hebben oprechte interesse in elkaar en in de samenleving. We houden rekening met de grenzen van de aarde. Kortom we werken in een tijdperk vol kansen en mogelijkheden waarin iedereen mee kan doen. Jong én oud, man én vrouw, arbeidsbeperkt of niet. Door samenwerken, delen, participeren en circuleren, zijn werknemers duurzaam inzetbaar en spelen ze flexibel in op veranderingen op de arbeidsmarkt.

5 revoluties om rekening mee te houden:

Revolutie #1 Helft banen over 20 jaar verdwenen

De Amsterdamse hoogleraar Eric Bartelsman verwacht dat door digitalisering de helft van de huidige banen over twintig jaar verdwenen is. Denk aan functies als:

  • kassamedewerker
  • naaister
  • boekhouders
  • telemarketeers

Tegelijkertijd komen nieuwe beroepen op: van IOS- en Android-ontwikkelaars tot banen op het gebied van 3D-printing, big data analyse, robottechnologie en nanotechnologie. Het grote verschil met eerdere revoluties is het tempo waarin deze zich zal voltrekken.

 

Revolutie #2 Bedrijven worden netwerkorganisaties

Bedrijven bestaan uit kleine groepen gespecialiseerde medewerkers, die tijdelijk en op projectbasis samenwerken voordat ze beginnen aan een volgende klus. Ze worden daarbij ondersteund door alle mogelijke vormen van technologie. Werkgevers krijgen maar kort de tijd om zich aan te passen aan veranderende omstandigheden, en moeten zich voortdurend afvragen of hun product of dienst nog toekomstbestendig is, maar ook of hun medewerkers zich kunnen aanpassen aan de nieuwe realiteit.

Tip: Ga over op strategisch personeelsbeleid en flexibiliteit.

Revolutie #3 Helft pensioengangers is 65-plus

West-Europa vergrijst. Het geboortecijfer is relatief laag, het aantal gepensioneerden neemt toe, en de gemiddelde leeftijd stijgt. Als de voorspellingen kloppen, zal tot 2040 de potentiële beroepsbevolking afnemen van 10 naar 9 miljoen. Deze afname kan gedeeltelijk worden gecompenseerd door:

  • een stijging van het percentage werkende vrouwen
  • meer fulltimebanen
  • langer werken

Het is echter niet zeker of we hiermee de vergrijzing voldoende kunnen opvangen. Vast staat dat we in de toekomst allemaal langer doorwerken. Gingen Nederlanders tot 2006 gemiddeld nog rond hun 61e met pensioen, inmiddels is bijna de helft van de pensioengangers 65 jaar of ouder. Deze ontwikkeling wordt niet alleen ingegeven uit financiële noodzaak, maar het is ook een persoonlijke wens die bij steeds meer werknemers leeft. Uit gegevens van het CBS blijkt dat Nederlanders langer actief willen blijven. 

Tip:
Zet in op een generatieregeling, een win-win-win-win model, waarbij ouderen langer doorwerken en wennen aan een andere tijdsbesteding. De jeugdwerkloosheid daalt omdat jongeren weer kansen krijgen in te stromen, ondernemingen kostenbesparingen realiseren en een evenwichtiger personeelsbestand krijgen, en waarbij de maatschappij profiteert van een beter werkende arbeidsmarkt.

Revolutie #4 Terugkeer naar eigen normen en waarden 

Tijd- en plaats onafhankelijk werken (globalisering) is geen science fiction meer, maar dagelijkse realiteit. Als tegenreactie op de globalisering, is de terugkeer naar de eigen en herkenbare cultureel bepaalde normen en waarden in zwang: back to the roots. Hierbij past ook de toegenomen vraag naar ‘plaatselijk’ maken van producten, diensten en ideeën, ofwel glocalisering. Denk aan de toenemende vraag naar lokaal en duurzaam geproduceerd voedsel. Glocalisering leidt tot een werkvloer waarop de mens en zijn bevlogenheid centraal staan; Wat goed is voor het bedrijf, is ook goed voor de medewerker. Goed werkgeverschap en wederkerigheid dus.

Tip: Durf te luisteren naar medewerkers en hun drijfveren, weet waar ambities en kerncompetenties liggen. Een handige checklist hierbij is: 

  • Waar ben je heel goed in?
  • Wat vind je belangrijk, op het werk maar ook thuis?
  • Wat doe je het liefst?
  • Op welke punten wil je jezelf ontwikkelen?
  • Wat wil je bijdragen aan de samenleving ?
  • Wat wil je over 5 of 10 jaar doen en hoe kan ik je daar bij helpen? 

 

Revolutie #5  Oude economie wordt netwerkeconomie

We lopen aan tegen de grenzen van de ‘oude economie’. Grondstoffen worden schaars, vastgoed- en internet-bubbles zijn geknapt. Het roer moet om. Dat besef dringt steeds meer door. Glocalisering, technologie en demografie dragen hier een steentje aan bij, evenals het gedachtegoed achter de circulaire -, deel- en participatie-economie: de netwerkeconomie. 

De circulaire economie - talenten niet langer 'overbodig'


Willen we de welvaart behouden binnen de draagkracht van de aarde, dan moeten we blijven innoveren. In de circulaire economie worden talenten niet meer ‘overbodig’ verklaard, maar op zo’n manier ontwikkeld dat men zinvol werk kan blijven doen, nu en in de toekomst. Dit betekent dat men ‘gewild’ is en blijft (ongeacht leeftijd, afkomst, sekse, religie of beperking) op de arbeidsmarkt, dat men duurzaam inzetbaar is, omdat kennis, competenties en kunde aansluiten bij de vraag van dat moment.

Tip: 
Investeer in opleiding. Medewerkers die goed zijn opgeleid presteren beter. Door te investeren in medewerkers komt uw onderneming in een positieve spiraal terecht, waarin zowel de opleidingsinspanningen, als de bedrijfsresultaten blijven toenemen.


De participatie economie - iedereen neemt verantwoordelijkheid

De participatiesamenleving of doe-democratie is een samenleving waarin iedereen die dat kan, verantwoordelijkheid neemt voor zijn of haar eigen leven en omgeving. De realiteit van vandaag de dag is dat nog veel arbeidspotentieel niet wordt benut. In totaal staan in Nederland meer dan 1 miljoen mensen ‘met een afstand tot de arbeidsmarkt’ aan de kant. Een gemis voor de economie. Een inclusieve werkvloer leidt tot:

  • beter functionerende teams
  • medewerkers die trots zijn op hun functie
  • een grotere verbondenheid van werknemers, met als resultaat niet alleen een grotere werkvreugde maar ook een verhoogde productiviteit.

Tip: Een inclusieve werkvloer vraagt om een nieuwe houding bij werkgevers omdat herinrichting van werkzaamheden vaak noodzakelijk is. Zo kunnen geautomatiseerde, ondersteunende functies die werknemers er momenteel vaak ‘even bij doen’, worden gebundeld in aparte functies die wél aansluiten bij vaardigheden en competenties die mensen met bijvoorbeeld een arbeidsbeperking kunnen uitvoeren.

De deeleconomie - flexwerkers vaker ingezet

Steeds meer mensen gaan op grotere schaal delen. Denk aan auto’s, boeken, klussen, zorg, tips, slaapplaatsen, gereedschap, etc. Ook talent kun je delen. Het is een kwestie van het bij elkaar brengen van vraag en aanbod. Steeds meer ondernemingen zullen een beroep gaan doen op flexwerkers, voor talenten en competenties die op een bepaald moment nodig zijn. 

Tip:
 Stuur op flexibiliteit, ook bij medewerkers die in vaste dienst zijn. Laat bijvoorbeeld de baan meegroeien met de ontwikkeling van de individuele werknemer, door:

  • medewerkers vaker te rouleren.
  • meer projectmatig te werken.
  • medewerkers te detacheren of hun banen te combineren.

Medewerkers in vaste dienst hebben daarmee niet langer een vaste functie. Ze moeten zich instellen op interim-pools: individuele, wisselende portefeuilles met opdrachten. Zo heb je altijd ‘eigen’ ingewerkte professionals tot je beschikking, die bereid zijn projectmatig te werken en in alle opzichten flexibel zijn.


Bron: USG People
Beeld Getty Images