Austin KleonOké. Alweer  bijna een jaar voorbij. Dus tijd (nou ja…) om even te gaan zitten voor een snelle out-of-the-box-sessie met niemand minder dan professioneel out-of-the-boxdenker Austin Kleon. De Amerikaan is kunstenaar, schrijver en spreker en geeft lezingen over creativiteit aan bedrijven. In 2012 publiceerde hij het boek: Steal like an artist met tien dingen (lees: open deuren) die niemand je vertelt over creativiteit. Tip: Leg het boek op je nachtkastje en zelfs de grootste a-creatieveling zal elke dag met een glimlach wakker worden. 

5 open deuren die je nog niet wist over creativiteit:


Open deur #1 Beter slim gejat dan slecht bedacht


Een goed kunstenaar begrijpt dat niets nergens vandaan komt. Al het creatieve werk borduurt voort op wat er daarvoor is geweest. Het staat zelfs in de bijbel: ‘Er is niets nieuws onder de zon.’  Sommige mensen vinden dit een deprimerende gedachte, Kleon put er juist veel hoop uit. Zoals de Franse schrijver André Gide stelt: ‘Alles wat gezegd moet worden, is al gezegd. Maar aangezien niemand heeft geluisterd, moet alles opnieuw worden gezegd. Als we bevrijd zijn van de last om volkomen origineel te zijn, hoeven we niet langer te proberen iets uit niets te maken en kunnen we ons openstellen voor invloeden van buitenaf in plaats van ervan weg te hollen. Elk nieuw idee is gewoon een mengelmoes van een of meer oudere ideeën. Het is jouw taak om goede ideeën te verzamelen.  Hoe meer je verzamelt, hoe meer ideeën je hebt waardoor je je kunt laten beïnvloeden.  

Tip:
Steel van elke bron die je inspireert of je verbeelding voedt. Verslind oude films, nieuwe films, muziek, boeken, schilderijen, foto’s, gedichten, dromen, toevallige gesprekken, architectuur, bruggen, straatnaambordjes, bomen, wolken, licht en schaduwen. Selecteer alleen dingen om van te stelen die rechtstreeks tot je ziel spreken. Als je dat doet, zal je werk (en je jatwerk) authentiek zijn.

 

Open deur  #2 Je kunt al beginnen voordat je weet wie je bent


Als je wacht met ‘creatief zijn’ totdat je weet wie je bent en wat je wilt, dan ben je op je 80e nog steeds met zelfonderzoek bezig in plaats van dingen te maken. Je ontdekt wie je bent, door dingen te maken en je werk te doen. Natuurlijk is het spannend om van start te gaan. Je vindt jezelf al snel een prutser, je vindt dat je maar wat aanmoddert en dat je werkelijk geen idee hebt van wat je doet. Het goede nieuws is: daar heeft iedereen last van. Vraag het de mensen die van creativiteit hun werk hebben gemaakt: ze weten niet waar hun goede ideeën vandaan komen. Ze komen gewoon opdraven en gaan aan de slag. Elke dag opnieuw. Niemand wordt geboren met een stijl of een stem. In het begin leren we door te doen alsof we onze helden zijn. Zelfs The Beatles zijn als een coverband begonnen. Topbasketballer Kobe Bryant leerde al zijn trucs in het veld door de videobanden van zijn helden te bekijken. Kijk je alleen naar de buitenkant van iemands werk, zonder te begrijpen waar die vandaan komt, zal je werk nooit meer zijn dan na-aperij. En weet je wat het mooie is: wij mensen zijn niet in staat om perfecte kopieën te maken. En dat is maar goed ook: hierdoor ontdekken we onze eigenheid. En dat is precies dé manier waarop we ons ontwikkelen. 

Tip: Kopieer van zoveel mogelijk mensen, want dan is het geen plagiaat maar onderzoek. Je kopieert niet de stijl: maar de gedachte achter iemands stijl, je ziet er niet uit als je held, maar je zult kijken als je held.

 

Steal like an artist

Open deur  #3 Gebruik je handen


Je handen zijn in de meest oorspronkelijke en letterlijke zin van het woord je digitale instrumenten. Gebruik ze. Hoewel Kleon dol is op zijn computer, denkt hij wel dat computers ons hoofd hebben beroofd van het gevoel dat we echt dingen maken. In plaats daarvan typen we maar op toetsenborden en klikken we op muisknopjes. Dit is de reden waarom zogeheten kenniswerk zo abstract lijkt. Kunstenaar Stanley Donwood, die alle hoesontwerpen voor de band Radiohead maakte, zegt dat computers een vervreemdend effect hebben omdat ze een glasplaat plaatsen tussen jou en je creatie. De computer is geen instrument om ideeën te genereren. Er zijn te veel mogelijkheden om op de delete-knop te drukken. Ik computer zorgt ervoor dat je ideeën begint te bewerken voordat je ze überhaupt hebt. We moeten bewegen, het gevoel hebben dat we iets maken met ons lichaam, niet alleen met ons hoofd. Werk dat alleen maar uit het hoofd komt is waardeloos. Kijk naar een speech van een groot leider, een concert van een muzikant. Je moet je lichaam bij je werk betrekken (briefjes over de vergadertafel schuiven, staand vergaderen,  

Tip: Raak je computer pas aan als het meeste denkwerk achter de rug is. Want als de computer er eenmaal bij betrokken is, bewandelen de dingen een onvermijdelijk pad naar voltooiing, terwijl op papier de mogelijkheden eindeloos zijn. 

Open deur #4 Maak goed werk en deel het met anderen


Doe dingen gewoon omdat je ze leuk vindt. Experimenteer. Je bent (nog) niet bekend, dus je kunt je alles veroorloven om beter te worden. Produceer elke dag werk. Weet dat je er een tijdje niets van zult bakken. Faal. Word beter en deel het met anderen. Met collega’s, medewerkers. Of zet een deel van je werk, je gedachten op internet. Ken je Bob Ross nog, de (inmiddels overleden) tv schilder die de mensen leerde schilderen door z’n geheimen prijs te geven? Mensen houden daarvan. Als je het slim aanpakt zullen ze je belonen door de dingen te kopen die jij verkoopt. Je leert bij door je proces open te stellen voor anderen en mensen uit te nodige
Overweeg of dat wat je deelt voor mensen van enige waarde kan zijn. Vertel bijvoorbeeld over een handige tip die je tijdens het werk hebt ontdekt. Of geef een link mee naar een interessant artikel. Noem een goed boek dat je aan het lezen bent. 

Tip: Als je bang bent om je geheimen prijs te geven, kun je puntjes delen zonder ze met elkaar te verbinden. Jij hebt zelf de controle over wat je deelt en hoeveel je prijsgeeft. 


Open deur #5 Creativiteit is schrappen

In dit tijdperk van informatieweelde en –overdaad zijn de mensen die de toon aangeven de mensen die erachter komen wat ze moeten weglaten, zodat ze zich kunnen concentreren wat echt belangrijk voor ze is. Niets werkt verlammender dan het idee van grenzeloze mogelijkheden. Het idee dat je alles kunt doen is absoluut beangstigend.
De juiste beperkingen kunnen tot je beste werk leiden. Een mooi voorbeeld: Dr. Seuss schreef De Kast met de hoed met maar 236 verschillende woorden. Zijn redacteur wedde daarop met hem dat hij geen boek kon schrijven met maar 50 verschillende woorden. Dr. Seuss kwam terug en won de weddenschap met Groene eieren met ham. Een van de best verkochte kinderboeken aller tijden.

Tip: Wil je een creatieve blokkade overwinnen, leg jezelf dan vooral een paar beperkingen op. Dat levert vrijheid op. Verzin geen excuses om niet te werken: maak dingen met de tijd, ruimte en materialen die je nu hebt. 

Bijvoorbeeld:

  • Begin een onderneming zonder startkapitaal.
  • Bouw een machine van reserveonderdelen.
  • Schrijf een gedicht tijdens je lunchpauze.
  • Maak een schilderij met maar één kleur.
  • Maak een film met je iPhone en een paar van je vrienden.

Uiteindelijk is creativiteit niet alleen een kwestie van de dingen die we bewust erin stoppen, maar juist van de dingen die we bewust weglaten, aldus Austin Kleon.

Beeld: Getty Images
 


creativiteit, creatief, out of the boxNieuwsgierig naar de andere 5 open deuren? Lees het boekje: Steal like an artist, 10 dingen die niemand je vertelt over creativiteit. Auteur: Austin Kleon, uitgever: Lannoo.
En kijk hier de trailer van het boek.