Stelen van de baas is met afstand de belangrijkste reden voor ontslag op staande voet in Nederland. Dit blijkt uit een inventarisatie van de Volkskrant naar aanleiding van de gepubliceerde rechtszaken over ontslag op staande voet het afgelopen jaar.

In Nederland heeft 40 procent van de bedrijven te maken met stelende personeelsleden

Jaarlijks lopen bedrijven € 165 miljoen schade door diefstal van het personeel. Toch is de interne bedrijfscriminaliteit over het gehele bedrijfsleven niet toegenomen. Deze zit nog steeds op vijf procent, met een uitschieter voor de horeca (9 procent).

In de zakelijke dienstverlening wordt nauwelijks gestolen van de baas. Dit blijkt uit cijfers van het Wetenschappelijk Onderzoek- en Documentatiecentrum van het ministerie van Justitie (2016). Uit het onderzoek blijkt ook dat bedrijven veel doen om deze interne criminaliteit tegen te gaan. Denk aan:

  • het screenen van personeel;
  • duidelijke regels stellen over personeelsaankopen;
  • het controleren van tassen van de werknemers.

Wordt een medewerker tijdens zo’n screening betrapt, dan mag een medewerker op staande voet ontslagen worden.

Werkelijk aantal hoger
Uit een enquête van TNO onder ruim zevenduizend werkgevers blijkt ontslag op staande voet het geval bij een op de 55 beëindigde arbeidsovereenkomsten. Het werkelijke aantal ligt mogelijk hoger, omdat werkgevers het ontslag op staande voet regelmatig intrekken als ze eenmaal tot een schikking zijn gekomen met een werknemer.

#1 Wat zijn de belangrijkste redenen voor ontslag op staande voet?

Uit inventarisatie van De Volkskrant blijkt dat de top 3 redenen voor ontslag op staandeontslag op staande voet en diefstal voet in 2016 zijn:

  1. Diefstal (18%)
  2. Fraude (12%)
  3. Conflicten (12%)

2016 wijkt met deze volgorde niet af van andere jaren als het gaat om redenen voor ontslag op staande voet. Andere redenen voor ontslag zijn: Disfunctioneren, Concurreren met de werkgever, Geweld of bedreiging, Werkweigering, Misbruik van data, Kritiek op werkgever, Overig (o.a. alcoholmisbruik, roken tijdens werk).

Leestip!

#2 Wat stelen medewerkers zoal?

Bij diefstal gaat het vaak om zogeheten 'bagateldelicten'; relatief lichte vergrijpen zoals het stelen van een zak chips of een pak koekjes. Soms gaat het om diefstal van grotere orde.

Zo publiceerde De Volkskrant een zaak waarin de manager ruim 55 duizend euro stal van een instelling voor geestelijke gezondheidszorg en een vrachtwagenchauffeur die jarenlang duizenden onverkochte broden hielp verdonkeremanen om de paarden van een bevriende slager te voeden.

#3 Zijn deze 'bagateldelicten' wel reden voor ontslag op staande voet?

Werkgevers gebruiken ontslag op staande voet vaak als openingsbod met het oog op onderhandelingen met een niet meer gewenste werknemer, constateert arbeidsrecht-advocaat Henriëtte van Baalen in De Volkskrant. De meeste gevallen eindigen dan ook niet in de rechtszaal, maar met een schikking.

'Doordat de rechterlijke toets voor ontslag op staande voet erg streng is, proberen werkgevers meestal een rechtszaak te vermijden. Ontslag op staande voet is voor werkgevers meer een drukmiddel geworden om te onderhandelen.'

#4 Is een gang naar de rechter noodzakelijk bij diefstal en ontslag op staande voet? 

Nee, werkgever en werknemer komen er over het algemeen samen uit, zonder gang naar de rechter. Beiden sluiten dan een regeling, een zogeheten beëindigingsovereenkomst, waarbij de werkgever het ontslag op staande voet intrekt.

#5 Kun je een rechtszaak in dit geval beter vermijden?

Werkgevers hebben er baat bij een rechtszaak te vermijden, want daarin trekken werknemers vaak aan het langste eind. Een werknemer moet het heel bont hebben gemaakt wil het ontslag overeind blijven. Dit maakt het voor werkgevers riskant iemand op staande voet te ontslaan, zeker nu werknemers sinds twee jaar in hoger beroep kunnen gaan bij het gerechtshof als ze ongelijk krijgen van de kantonrechter.

Zelfs bij diefstal strijkt de rechter soms met de hand over het hart. Zo vernietigde de rechter het ontslag op staande voet van een Deen-caissière die een hap van een donut had genomen. De financiële gevolgen van een ontslag waren te ingrijpend voor de alleenstaande moeder, vond de rechter.

#6 Waarom zal een medewerker zijn ontslag aanvechten?

Voor werknemers zit er weinig anders op dan hun ontslag op staande voet aan te vechten, ofwel door te onderhandelen met hun werkgever, ofwel door naar de rechter te stappen.

Ontslag op staande voet is heel slecht voor iemands cv, je medewerker krijgt van de ene op de andere dag geen salaris meer en is in de ogen van het UWV 'verwijtbaar werkloos', waardoor hij of zij geen WW-uitkering krijgt. Dus alleen als een werknemer extreem kansloos denkt te zijn of al een andere baan heeft, zal hij zich bij het ontslag neerleggen.

Bron: De Volkskrant
Beeld: Getty Images