En niet alleen wij schreven veel over de remedie, herkenningspunten, fasering en de verantwoordelijkheid die werkgevers hebben wanneer een medewerker of collega zich ziek meldt vanwege een burn-out. Steeds weer is deze ziekte onderwerp van gesprek, in alle media. En dat is niet gek, in 2017 had een op de zeven werkende Nederlanders (14 procent) burn-outverschijnselen. Een groei ten opzichte van de jaren ervoor. De druk op personeel neemt toe, en daarmee ook het aantal meldingen van overspannenheid en burn-out.

In dit artikel vatten we samen wat wij eerder publiceerden, in combinatie met de kennis van nu. We beginnen bij het begin: wat is een burn-out?

Heb ik een burn-out?

Hoe herken je zelf of jouw klachten te maken hebben met overspannenheid of een burn-out? We raadpleegden Thuisarts.nl, een initiatief van het Nederlandse Huisartsen Genootschap voor patiënten. "Soms is het leven ineens veel zwaarder: er zijn problemen, er is iets naars gebeurd, of u krijgt minder steun uit uw omgeving. Als dit allemaal meer vraagt dan u aankunt, raakt u overbelast. U verliest het overzicht en raakt de grip kwijt. U krijgt psychische en lichamelijke klachten waardoor u niet normaal kunt functioneren. U bent dan overspannen." Een burn-out ontstaat wanneer de klachten langer voortduren dan zes maanden. Wie zijn er volgens Thuisarts.nl vatbaar voor een burn-out? "Jongvolwassenen, harde werkers, perfectionisten en mensen die geen 'nee' kunnen zeggen."

Meer informatie vind je hier.



Heeft mijn collega een burn-out?

In 2016 en 2017 schreven we zelf diverse artikelen over de signalen die kunnen duiden op een burn-out. Over re-integratie en de fases van stress. We kijken eerst naar de signalen.

#1 Weinig energie

Ook na het weekend of een langere vakantie gaat de vermoeidheid van een collega niet over. En dat merk je doordat iemand bijvoorbeeld 's ochtends al moe op het werk verschijnt. Of vertelt dat hij of zij niet toekomt aan sociale activiteiten, slecht slaapt of weinig energie heeft.

#2 Rugklachten, nekklachten, last van de maag of hyperventileren

Stress veroorzaakt velerlei lichamelijke klachten, bekende voorbeelden zijn de bovenstaande problemen. Had jouw collega nooit last van bijvoorbeeld rugklachten en gaan de klachten nu niet na een paar dagen over? Praat erover! Is er een mogelijkheid om gas terug te nemen? Of is er in de situatie thuis of op het werk iets veranderd dat tot stress kan leiden?

#3 Ziek tijdens de vakantie

Ben je altijd de eerste dagen van je vakantie ziek? Dan kan dat een voorbode zijn van teveel stress. Merk je als werkgever dat een collega altijd (of vaak) ziek is tijdens een vakantie, zie dat als signaal.  

#4 Piekeren en beren

Jouw vrolijke collega van vroeger is kritischer, negatiever of misschien onverschillig. Ziet beren op de weg en kan negatieve zaken geen positieve draai geven of loslaten. En er verschijnen to-do-lijstjes die ook 's nachts worden opgesteld. Ga in gesprek!

De fases van een burn-out

We kennen de signalen, en nu? Dit zijn de fases van stress, fases die je kunt herkennen in gedrag en klachten.

Fase 1. Tegenzin

Jouw collega, of jij, gaat met tegenzin naar het werk. En neemt dat werk ook nog eens mee naar huis. Het evenwicht tussen werk en privé raakt of is verstoord. Niets is op tijd af, er is misschien ook te weinig tijd. Verkoudheid, griep of de bovengenoemde lichamelijke andere klachten kijken om de hoek.

Fase 2. Werk geeft geen voldoening

De inspanningen op het werk worden steeds duidelijker en daardoor wordt het werk ook steeds minder prettig. Een collega lost steeds meer alleen op en weet tegelijkertijd niet van ophouden. De lichamelijke klachten verergeren, mogelijk in combinatie met een grotere behoefte aan genotsmiddelen.

Fase 3. Betrokkenheid neemt af

Onprettige gevoelens gaan over in verzet, minder betrokkenheid bij het werk en minder gevoel voor situaties en collega's. Fouten worden vooral door anderen gemaakt.

Fase 4. Ziek of weg

Jouw collega meldt zich ziek of gaat zelfs op zoek naar een andere baan. Vanwege bijvoorbeeld een schuldgevoel of door schaamte. Nu komt de huisarts in beeld.

Fase 5. Herstel? Nee

Het duurt allemaal langer dan verwacht. Iemand meldt zich beter, maar het lukt toch niet. Somberte en een gebrek aan slaap duren voort.

Fase 6. Burn-out

Het is duidelijk, jouw collega heeft een burn-out. En realiseert zich dat. Hij of zij heeft nu alle ruimte nodig om te werken aan zichzelf. Aan nieuwe energie en voldoening. In deze fase is het belangrijk dat hij of zij, maar ook jij, niets forceert. Totdat het echt weer gaat. Dan is het tijd voor een goed re-integratieplan.

Weer aan het werk. Vijf tips voor re-integratie

Een goede re-integratie na ziekte zorgt ervoor dat medewerkers weer aan het werk kunnen en niet opnieuw ziek worden. We gaven vijf tips.

#1 Communiceer met verzuimexperts

Zorg voor overleg tussen huisarts, bedrijfsarts en eventuele coach of hulpverlener over het herstel. Zo kom je samen tot een goed moment om weer aan het werk te gaan. Een moment waarmee ook een medewerker gelukkig is.

#2 Maak afspraken over werkhervatting

Met welke taken begint je collega en wie ondersteunt bij die taken?Denk bijvoorbeeld aan een nieuwe afdeling, of andere werkzaamheden, om er weer 'in te komen'.

#3 Beperk werk tot afgesproken taken

Grenzen zijn belangrijk tijdens de re-integratie, zo voorkom je dat iemand opnieuw de oude fouten maakt. 

#4 Durf ander werk te kiezen

Het is voor jouw collega goed om na terugkeer bij te houden welke werkzaamheden energie geven en welk werk juist energie kost. Is het een idee om te kijken naar andere plek in de organisatie, of juist niet?

#5 Niet meteen beter

Geen druk, goede begeleiding of coaching: je bent niet meteen beter na een burn-out. Een burn-out laat littekens achter en die littekens hebben zorg nodig.

Bronnen: People Business en Thuisarts.nl