Beeld: Getty Images

De wetgeving die voortkwam uit het sociaal akkoord van 2013 bleek op een aantal punten te knellen. Nieuwe hervormingen op de arbeidsmarkt moeten de doorgeschoten flexibilisering een halt toeroepen. Wat zijn de afspraken die de regeringscoalitie van VVD en PvdA met de werkgeversorganisaties en vakbonden onlangs maakten?

#1 Het minimumjeugdloon voor 21-22-jarigen wordt afgeschaft

Afspraak:
Het minimumjeugdloon wordt in stappen afgeschaft vanaf 21 jaar. Jongeren gaan een volwaardig salaris ontvangen. 
Doel: Jongeren verdienen een eerlijke kans in de samenleving. Kabinet en sociale partners vinden dat daar een fatsoenlijk loon bij hoort. De huidige vormgeving van het minimumjeugdloon past niet meer bij de arbeidsmarkt- en inkomenspositie van werkende jongeren. Ook loopt Nederland internationaal uit de pas. De komende jaren gaat het minimumjeugdloon daarom in stappen omhoog, zodat jongeren van 21 het minimumloon (WML) gaan verdienen.
Compensatieregeling: Om te voorkomen dat werkgevers jongeren gaan weren vanwege een te hoog minimumloon, komt voor werkgevers een compensatieregeling. Het Centraal Planbureau heeft de plannen van Asscher doorgerekend en zegt dat als 21- en 22-jarigen hetzelfde minimumloon krijgen als andere volwassenen, dan ongeveer 15.000 mensen in die groep zonder werk komen te zitten. De werkgelegenheid voor hen daalt met ongeveer 5 procent, berekende het Centraal Planbureau eerder.


#2 het jeugdloon voor 18-20-jaar gaat omhoog

Afspraak: Het jeugdloon voor 18- tot 20-jarigen gaat omhoog
Achtergrond: De huidige vormgeving van het (minimum)jeugdloon past niet meer bij de arbeidsmarkt- en inkomenspositie van werkende jongeren. Ook loopt Nederland internationaal uit de pas. De komende jaren gaat het minimumjeugdloon daarom in stappen omhoog, zodat jongeren van 21 het minimumloon (WML) gaan verdienen. Het loon van jongeren van 18, 19 en 20 zal meestijgen om het risico te beperken dat de verschillende leeftijden een rol gaan spelen bij het aannemen van mensen. 

#3 Ruimere subsidieregeling Lage Inkomensvoordeel

Afspraak: Onderdeel van de afspraken is dat de subsidieregeling Liv (lage inkomensvoordeel) om bedrijven te compenseren, ruimer wordt.
Doel: Verruiming moet voorkomen dat werkgevers jongeren gaan weren doordat ze hen een hoger loon moeten betalen. 

#4 Uitkeringsinstantie UWV compenseert de transitievergoeding

Afspraak:
Werknemers die langdurig ziek zijn, houden recht op een transitievergoeding maar hun werkgever wordt in sommige gevallen gecompenseerd uit het Algemeen werkloosheidsfonds (Awf). 
Aanleiding: De afspraak komt tegemoet aan de kritiek vanuit het bedrijfsleven op de verplichte transitievergoedingen bij ontslag en het 2 jaar lang doorbetalen van loon bij langdurige ziekte.
Consequentie: De transitievergoeding blijft bestaan, maar het wordt mogelijk dat in sommige gevallen niet de werkgever, maar het UWV dat betaalt. Dat kan bijvoorbeeld het geval zijn bij faillissement of bedrijfsbeëindiging als de werkgever met pensioen gaat. De premies voor werkgevers gaan omhoog.
Tip: Meld langdurig zieke werknemers, waarvan snel duidelijk is dat die niet meer aan het werk gaan, eerder bij het UWV aan. Als re-integratie op voorhand zinloos is, moet er sneller een uitkering geregeld kunnen worden.

#5 Bedrijven in financiële problemen (in overleg) vrijgesteld van transitievergoeding 

Afspraak:
Bedrijven die financiële problemen krijgen mogen met de bonden afspreken dat zij bij ontslag geen transitievergoeding hoeven uit te keren. 
Voorwaarde: Daartegenover moet wel een alternatieve oplossing van de sociale partners staan. Denk aan extra scholing of begeleid worden naar ander werk. 
Achtergrond: Voordat de Wet Werk en Zekerheid (WWZ) van kracht werd, waren bedrijven bij bedrijfseconomisch ontslag ook vrijgesteld van het betalen van een transitievergoeding.

#6 Verplichte re-integratie zieke werknemer vervalt in bepaalde situaties

Afspraak:
Als duidelijk is dat je zieke werknemer niet meer kan terugkeren op de werkvloer, mag je als werkgever voortaan afzien van de verplichte re-integratie van die langdurig zieke werknemer.
Voorwaarde: Een goed plan met de bedrijfsarts met de nodige ‘checks and balances.’
Doel: Frustratie bij zowel werkgevers als zieke werknemers voorkomen. 
Achtergrond: Bedrijven kopen nu geregeld dure, bij voorbaat zinloze re-integratietrajecten in. Dat doen zij uit angst dat zij een hoge boete krijgen opgelegd door het UWV, nadat zij eerst twee jaar het loon hebben doorbetaald van een zieke werknemer. Een sanctie die het UWV kan opleggen als een werkgever te weinig heeft gedaan om een zieke weer aan het werk te krijgen en te laten re-integreren.

#7 Regels voor inhuur seizoenswerkers soepeler 

Afspraak: Het wordt voor seizoenswerkers makkelijker om na een tijdelijk contract een nieuw contract te krijgen. 
Achtergrond: Nu mogen seizoenswerkers (op bijvoorbeeld campings en strandhoreca of in de tuinbouwsector) na afloop van een contract een half jaar lang geen nieuw contract aannemen. Die periode wordt verkort naar 3 maanden. 
Voorwaarde: Deze afspraak wordt niet in de wet geregeld, werkgevers en werknemers mogen daarover in cao-onderhandelingen afspraken maken.


#8 Meer rechten voor flexwerkers die werken op basis van stukloon

Afspraak: Flexwerkers die op basis van stukloon werken, krijgen meer rechten: zij moeten minstens het minimumloon gaan verdienen.
Achtergrond: Omdat stukloon tot onderbetaling leidt, adviseerde de Inspectie SZW al in 2015 om het stukloon af te schaffen. Dat lukte echter niet omdat Asscher er niet uitkwam met de sociale partners.


Kijk voor uitgebreide informatie op: Rijksoverheid.nl