Het bedrijfsleven internationaliseert in rap tempo. Het aantal Nederlanders dat werkt in het buitenland neemt toe, net als het aantal buitenlandse werknemers dat in Nederland komt werken. De trend die zich daarbij aftekent is dat werknemers vaker, maar korter in een ander land gaan werken.

Leestip!

Grensoverschrijdende arbeid heeft – zowel voor de werkgever als de werknemer – consequenties. Hoe kun je als werkgever zorg dragen voor je werknemers als ze buiten hun landsgrenzen werken?

AWVN en International SOS Foundation hebben een overzichtelijke brochure gemaakt waarmee je als werkgever op een eenvoudige manier kunt zorgen dat jouw werknemers veilig en beschermd kunnen werken in het buitenland.

#1 Waar moet ik vooral op letten bij werknemers die werken in het buitenland?

Het gaat hierbij vooral om het voorkomen en beheersen van risico’s bij internationaal werken. De wet vereist goede zorg van de werkgever voor zijn internationaal mobiele werknemers.

#2 Wanneer werkt mijn werknemer officieel in het buitenland? 

Werknemers die internationaal werken noemen we ook wel ‘mobiele werknemers’. Je kunt hen indelen in vier categorieën (naar type opdracht):  

  1. Buitenlandse uitzendingen van lange duur: een expat uitzending is een langlopende opdracht waarbij de werknemer en zijn partner en/of gezin voor een bepaalde periode (meer dan één jaar) verhuizen naar het gastland.
  2. Buitenlandse uitzendingen van korte duur: een uitzending van bepaalde duur, gewoonlijk minder dan één jaar. Het gezin kan meegaan met de werknemer.
  3. Internationaal commuter: een werknemer die reist tussen zijn thuisland en zijn werkplaats in een ander land, gewoonlijk per week of om de twee weken, terwijl zijn gezin thuis blijft; 
  4. Frequentflyer: een werknemer die veelvuldig op zakenreis gaat, maar niet in een ander land gaat wonen.

#3 Welke risico’s komen er kijken bij het uitzenden van je werknemer?

Wanneer je je medewerker uitzendt naar een ander land, kun je te maken krijgen met 3 soorten risico’s:

  • Gezondheids- en medische risico’s: zoals malaria, ebola, griep, reizigersdiarree, verwondingen et cetera;
  • Veiligheidsrisico’s, zoals verkeersveiligheid: kleine criminaliteit, terrorisme, civiele onlusten, gebrek aan politieke stabiliteit, ontvoering;
  • Psychologische en individuele risico’s: bijvoorbeeld extreme eenzaamheid, depressie als gevolg van emotionele grote afstand.

#4 Waarvoor ben ik als werkgever verantwoordelijk?

Je bent als werkgever verantwoordelijk voor de gezondheid en het welzijn van internationale werknemers en zakenreizigers. Het gaat om hun zorgplicht.

#5 Wanneer voldoe je aan de zorgplicht?

Om aan de zorgplicht te voldoen, moet je die maatregelen nemen die redelijkerwijs nodig zijn om te voorkomen dat je werknemers in de uitoefening van hun werkzaamheden schade lijden. Een wat vaag wettelijk criterium waar het van de omstandigheden van het geval zal afhangen of je als werkgever hebt voldaan aan je zorgplicht.

Kijk je naar de rechtspraak, dan houdt dit in dat je verplicht bent maatregelen te nemen tegen gevaar. Zo hoor je bij het geven van instructies of bij de inrichting van de werkomgeving rekening te houden met het feit dat werknemers in de dagelijkse omgang met machines niet altijd even voorzichtig zijn. Ook kan van jou als werkgever in bepaalde situaties worden verwacht dat je een inventarisatie van de veiligheidsrisico's maakt of een interne regeling opstelt waarin je beschrijft hoe je werknemers een onveilige situatie kunnen vermijden.

Denk bij maatregelen aan de verschaffing van veiligheidskleding, zoals handschoenen of anti-slipschoenen of het geven van instructies aan werknemers die zware objecten tillen. Als werkgever doe je er verstandig aan om een risico-inventarisatie en – evaluatie te maken, zodat je arbeidsongevallen en de daaruit voorkomende schadeclaims kunt voorkomen.  

#6 Is er een soort checklist ‘werken in het buitenland’ voor werkgevers?

De zorgplicht vraagt organisaties duidelijke strategieën uit te stippelen en een beleid uit te werken met als doel ieder risico te voorkomen en de gezondheid van werknemers in het buitenland te verbeteren. 

De lijst hieronder is een checklist voor jou en je werknemer die in het buitenland gaat werken:

  • Stel duidelijke selectiecriteria vast: Bereid jouw internationale werknemer voor op en informeer hem/haar over de omstandigheden die hij ter plaatse zal aantreffen.
  • Neem preventiemaatregelen voorafgaand aan het vertrek nemen inclusief vaccinaties; best practices die ter plaatse moeten worden gevolgd zoals het voorkomen van malaria, bescherming tegen ziektedragers, verkeersveiligheid, voorzorgsmaatregelen in verband met water en voedingswaren en dergelijke. 
  • Informeer je medewerker (Informatieplicht op grond van artikel 7:655 van het Nederlandse BW) over een  aantal zaken bij het werken in het buitenland. Denk aan sociale zekerheidssituatie, de huisvesting en de wijze waarop de terugkeer is geregeld.  
  • Zorg voor doorbetaling van loon (loondoorbetalingsplicht). Bij het voortzetten van de Nederlandse arbeidsovereenkomst hoort ook de loondoorbetalingsverplichting bij ziekte gedurende de eerste 104 weken. Pas daarna kan eventueel sprake zijn van een arbeidsongeschiktheidsuitkering. Uitgangspunt is dat Nederlandse arbeidsrecht onveranderd van toepassing blijft gedurende de buitenlandse werkzaamheden.
  • Creëer een veilige werkplek. Je bent als werkgever verantwoordelijk voor de veiligheid van je werknemer  (Artikel 7:658 BW). Je moet maatregelen nemen die redelijkerwijs nodig zijn om te voorkomen dat de werknemer in de uitoefening van zijn functie schade lijdt. 

Let op! Als je als werkgever tekort schiet in je zorgplicht, dan ben je aansprakelijk voor de schade die je werknemer in de uitoefening van zijn werkzaamheden lijdt. De schadeplicht komt te vervallen als je aantoont dat je je zorgplicht bent nagekomen, of de schade het gevolg is van opzet of bewuste roekeloosheid van de werknemer.

De scheiding tussen werk of privé ligt daarbij overigens niet duidelijk. Mogelijk kan de grens verder duidelijk gemaakt worden aan de hand van de vraag of er nog voldoende band met de uitoefening van de werkzaamheden bestaat.

De grens van aansprakelijkheid van een werkgever ex 7:658 BW ligt in de uitoefening van de werkzaamheden.

Toon je een goed werkgever

Behalve de specifieke bepalingen in het Burgerlijk Wetboek is er ook een algemene bepaling, namelijk die van: “goed werkgeverschap.”

Concreet gezegd: er zijn zes beginselen waaraan bij goed werkgeverschap moet voldoen:

  1. Wees zorgvuldig
  2. Maak geen misbruik van je positie
  3. Motiveer ingrijpende beslissingen
  4. Maak verwachtingen waar
  5. Behandel werknemers gelijk
  6. Zorg voor een behoorlijke verzekering

Leestip!
Medewerker wordt expat: regel het goed!

Meer weten over het (tijdelijk) uitzenden van werknemers? Of hulp bij meer arbeidsmobiliteit in jouw organisatie?

Goed én bevlogen personeel is de sleutel tot blijvend succes, binnen iedere onderneming. Ook met arbeidsmobiliteit kun je dat bereiken. Samen met een HR Adviseur van Unique ontdek je de mogelijkheden en zet je de verandering op jouw eigen wijze in gang. Meer informatie of een advies op maat? Bel dan gratis met 0800-280 00 00 of stel direct je HR vraag. Wij nemen binnen één werkdag contact met je op.

Beeld: Getty Images