Stiekem zijn er best veel beroepen waarin dagelijks wordt getild. Denk aan werken in de verpleging en verzorging, maar ook voor magazijnmedewerkers, orderpickers en vrachtwagenchauffeurs is tillen een belangrijk aspect in hun dagelijkse werk. Met bewegen in je werk is niets mis. Maar tillen is behoorlijk belastend voor het lichaam, zeker als jouw medewerkers het vaak doen. Niet voor niets zijn rugklachten de meest voorkomende oorzaak van ziekteverzuim en arbeidsongeschiktheid. 

1. Wat zijn de gevolgen van vaak (te zwaar) tillen?

Bij het tillen van zware voorwerpen bestaat de kans op beschadiging van de rugspieren, de bindweefselbanden rond de wervelkolom of de tussenwervelschijven. Hoe zwaarder het voorwerp, hoe groter de kans op beschadiging. Maar ook het tillen van lichte voorwerpen kan tot schade leiden. Denk aan een verkeerde houding of te vaak achter elkaar tillen. Heeft je medewerker éénmaal rugklachten opgelopen, dan komt hij er moeilijk vanaf. De kans dat je medewerker kan terugkeren in dezelfde functie / beroep wordt dan heel klein. 

2. Wat kan/moet ik als werkgever doen?

Als werkgever ben je verplicht om maatregelen te treffen zodat werknemers veilig kunnen tillen en dragen. Tillen en dragen moet in de Risico-Inventarisatie en -Evaluatie opgenomen zijn en een plan van aanpak maken. Om maatregelen succesvol in te voeren is het raadzaam om werknemers er in een vroeg stadium bij te betrekken 

3. Welke maatregelen kan ik als werkgever concreet treffen?

Laat werknemers niet onnodig tillen

Gebruik zo veel mogelijk hulpmiddelen, zoals heftrucks, laadkleppen plus karren en steekwagens met een hefinrichting.

Verkort de loopafstanden tussen de locaties

Pas de logistiek bij de loopafstanden aan en zorg ervoor dat er geen obstakels in de weg staan.

Laat tilwerk afwisselen met andere taken

Geef bepaalde objecten handvatten, zodat in ieder geval de grip verbetert. Plaats bij zware objecten de handvatten het liefst op heuphoogte en zeker niet op vloerniveau en laat werknemers werkhandschoenen gebruiken en schoenen met stroeve zolen en stalen neuzen - deze geven beter grip en beschermen de tenen als de last valt.

Zorg dat je medewerkers (til)klachten kunnen melden

Hebben je medewerkers klachten of vinden ze het werk te zwaar, dan moeten zij dit kunnen melden aan de preventiemedewerker of leidinggevende. 

Faciliteer en wijs medewerkers op de til-hulpmiddelen

Zorg dat er (hulp)middelen klaarstaan en dat je medewerkers de juiste til-houding aannemen. Een checklist:
 
• Til altijd met twee handen en zorg ervoor dat beide voeten op de vloer staan.
• Sta recht voor het voorwerp – voorkom dat de rug moet draaien
• Sta dicht bij het voorwerp – voorkom dat de armen ver moeten reiken, houd de last zo      veel mogelijk tegen de buik.
• Vraag collega’s om zwaar tilwerk samen te doen.   
• Til niet te veel tegelijk - het is verstandiger om twee keer te lopen.
• Til zware lasten tussen knie- en schouderhoogte.
• Neem genoeg pauze om vermoeidheid te voorkomen
• Luister naar het eigen lichaam - forceer niets bij klachten.

4. Hoeveel mag een werknemer tillen?

Hier is geen wettelijke bepaling voor, maar over het algemeen wordt aangenomen dat 23 kilo het maximum is. Dit is gebaseerd op de NIOSH-methode, een rekenmethode waarmee je kunt berekenen hoeveel kilo je medewerker in een bepaalde situatie mag tillen zonder gezondheidsrisico te lopen. Deze methode staat ook in het Arbobesluit 5.2 opgenomen. De Inspectie SZW hanteert deze methode als beoordelingsmethode van tilhandelingen. 

5. Is gewicht de enige factor die het werk belastend maakt?

Nee, ook de frequentie, de afstand van de verplaatsing, de hoogte tot de vloer en de draaiing van het lichaam zijn van invloed. Op basis van deze omstandigheden wordt in de NIOSH-methode het aanbevolen gewicht berekend. Dat is maximaal 23 kilo, maar bij extra zware omstandigheden kan dat lager zijn. Doorgaans is de uitkomst niet meer dan 12 kilo. In de bouw geldt als regel dat goederen zwaarder dan 50 kilo niet handmatig verplaatst mogen worden. Dus ook niet met meer werknemers.

Bron: SZW