In opdracht van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) heeft het Nederland Centrum voor Beroepsziekten (NCvB) ‘Beroepsziekten in Cijfers 2016’ opgesteld. Het doel van dit rapport is een overzicht te geven van het vóórkomen van beroepsziekten en de verspreiding binnen sectoren en beroepen in Nederland in 2015. 
De hoogte- én dieptepunten in vijf vragen: 

#1 Hoe vaak komen beroepsziekten voor?


De beroepsziekte-incidentie over 2015 wordt geschat op 191 beroepsziekten per 100.000 werknemers per jaar op basis van het Peilstation Intensief Melden. 

#2 Welke beroepsziekten komen het meest voor?


De hoogste incidentiecijfers worden gerapporteerd voor:

Psychische beroepsziekten


Aantal: 2.631 gevallen van psychische beroepsziekten
Diagnose: Overspanning/burn-out (76%). Ruim tien procent van de meldingen betreft een Posttraumatische Stressstoornis.
Oorzaken: Zowel bij overspanning/burn-out als bij depressie zijn problemen met de werkinhoud en problemen tussen mensen vaak de oorzaak. 
Meeste nieuwe ziektegevallen: De financiële sector met 262 meldingen per 100.000 werknemersjaren.

Gehooraandoeningen


Aantal: 2.491 keer gemeld
Oorzaken: De meest gemelde gehooraandoeningen zijn het gevolg van bloot-
stelling aan te veel lawaai in het werk, namelijk gehoorverlies en tinnitus (oorsuizen). Komt meest voor in: de bouw. 
Opvallend: is het aantal meldingen van tinnitus bij de politie. Tinnitus is een belangrijke risicofactor voor langdurig verzuim en arbeidsongeschiktheid. Gehoorverlies is zelden een aanleiding voor ziekmeldingen en arbeidsongeschiktheid. Wel is gehoorverlies van invloed op de veiligheid in het werk.

Beroepsziekten van het houding- en bewegingsapparaat 


Aantal: 2.381 meldingen van klachten aan houding- en bewegingsapparaat . 
Komt meest voor in: de bouw, landbouw, bosbouw en visserij, industrie en vervoer en opslag. In deze sectoren komen deze beroepsziekten 1,6 tot 4,5 keer vaker voor dan gemiddeld in de Nederlandse beroepsbevolking. 
Meest gemelde beroepsziekten: Repetitive Strain Injury (RSI) van de schouder of bovenarm, aspecifieke lage rugpijn en tenniselleboog. 
Meest gerapporteerde risicofactor is monotoon of repetitief werk.

Huidaandoeningen


Aantal: 234 meldingen van Arbeidsdermatosen (beroepshuidaandoening). 
Meest gemelde beroepshuidaandoening: Contacteczeem, vooral irritatief van aard, (71%). 
Komt meest voor in: de bouw, gevolgd door de gezondheidszorg waar het aantal meldingen stijgt ten opzichte van 2014 en de industrie. Dit kan worden verklaard uit de groepsmeldingen van scabiës en het groeiend aantal artsen en verpleegkundigen met irritatief contacteczeem door het gebruik van handalcohol.

Beroepslong- en luchtwegaandoeningen


Aantal: 153 keer gemeld. 
Meest gestelde diagnose: Astma en COPD 
Komt meest voor in: de bouw gevolgd door de industrie en de gezondheidszorg. Oorzaken: Bacteriën, stof (silicium, kwarts) en anorganische chemische stoffen (metalen, cement). De meldingen van allergische rhinitis en astma zijn grotendeels toe te schrijven aan het actieve opsporings- programma binnen de bakkerssector. 
De Longalliantie Nederland (LAN) pakt in 2016 beroepslongziekten aan met het project ‘Versterken aanpak beroepslongziekten en werken met schadelijke stoffen’1.


Beroepsinfectieziekten


Aantal: 152 beroepsinfectieziekten. 
Komt meest voor in: de gezondheidszorg, het openbaar bestuur en defensie en de bouw. 
Oorzaken: Opnieuw lijkt er sprake van een epidemie met wereldwijde invloed. Vorig jaar was het Ebola en dit jaar het Zika-virus. In een tijd van veel wereldwijd (zakelijk) verkeer is het belangrijk om de reizende werknemer optimaal te kunnen adviseren over deze gezondheidsrisico’s. 

Beroepskanker


Aantal: Het aantal gemelde gevallen (23) van beroepskanker is nog altijd een fractie van het aantal geschatte gevallen. 
Oorzaken: Asbest blijft de belangrijkste oorzaak van zowel mesothelioom als werkgebonden longkanker. Naast asbest zijn dit jaar ook blootstelling aan zeswaardig chroom, aan polycyclische aromatische koolwaterstoffen en het werken bij de brandweer belangrijke onderwerpen. Het onderscheiden van de invloed van werk van andere kankerbevorderende factoren blijft op groepsniveau lastig en is op individueel niveau vaak niet haalbaar. 
Preventieve maatregelen: De aandacht voor de preventie van werkgerelateerde kanker neemt zowel nationaal als internationaal toe.

Neurologische aandoeningen (CTE/schildersziekte)


Aantal: 15 keer gemeld. 
Oorzaken: De neurotoxische schade wordt in 11 gevallen veroorzaakt door oplosmiddelen, bij twee door bestrijdingsmiddelen, bij één door zware metalen en bij één door een combinatie van meerdere neurotoxische stoffen. 
Komt meest voor bij: schilders (onderhoudsschilders, constructie- schilders, overige), spuiters (voertuigspuiters, meubelspuiters, overige), vloerenleggers en overige beroepen zoals bollenkwekers, mestverwerkers, autopoetsers, en metaalbewerkers.


#3 Hoe is de leeftijdsverdeling bij beroepsziekten?


Het aandeel beroepsziektemeldingen van werknemers van 45 jaar en ouder is met 63% hoger dan het aandeel van 27% bij 55-plussers. 

#4 Is er onderscheid in tijdelijke en blijvende arbeidsongeschiktheid?


Bij 69% van de werknemers is sprake van tijdelijke arbeidsongeschiktheid en bij 3,5% van de werknemers van blijvende (gedeeltelijke) arbeidsongeschiktheid door een beroepsziekte.

#5 Zijn er nog bijzonderheden te melden t.a.v voorplanting en zwangerschap?

In 2015 zijn geen meldingen verricht van door het werk veroorzaakte effecten op de reproductie (voortplanting) of het zich ontwikkelende kind. Wel worden er regelmatig vragen gesteld over vooral blootstelling aan chemische stoffen tijdens de zwangerschap.

 

Bron: Beroepsziekten in Cijfers 2016
Beeld: Getty Images