Informeer jij bij de koffieautomaat alleen naar de leuke vakantie van je werknemers of vraag je ook wel eens hoe het nu echt gaat thuis? Dat laatste is niet verkeerd om eens te doen, zie de financiële fitheid maar als onderdeel van de duurzame inzetbaarheid van je medewerker.

Loonbeslag

Jammer is het echter wel dat werkgevers vaak pas laat op de hoogte zijn van schulden bij personeelsleden, bijvoorbeeld als er loonbeslag wordt gelegd of als een werknemer om een voorschot vraagt. Volgens het Nibud moeten werknemers sneller naar hun baas stappen als ze in financiële nood terechtkomen.

Als werkgever kun jij bijvoorbeeld zorgen voor een financieel deskundige waar werknemers laagdrempelig naar toe kunnen met allerhande vragen over hun financiën. Dan is volgens het Nibud veel ellende te voorkomen.

#1 Hoeveel werknemers hebben financiële schulden?

Een paar cijfers op een rij:

  • Het Nibud rekende uit dat 62% van de werkgevers medewerkers in dienst hebben met financiële problemen. Dat zijn bijna twee op de drie bedrijven.
  • Volgens recente peilingen verkeert één op de tien huishoudens in financiële problemen.
  • En uit onderzoek blijkt ook dat in sommige bedrijven aan één op de vier werknemers loonbeslag is opgelegd.

#2 Wat is het effect op mijn werknemer?

Om te beginnen zijn werknemers bang voor ontslag als ze vertellen over hun schulden. Daarnaast functioneren ze minder goed door stress en melden ze zich vaker ziek. Ze slapen niet meer, kunnen zich slecht concentreren en maken sneller fouten.

Verder zijn werknemers met grote schulden vatbaarder voor omkoping, een kat in het nauw maakt immers rare sprongen.

#3 Wat is het effect op mijn bedrijf?

De gevolgen van financiële problemen voor jou als werkgever lopen uiteen. Denk aan:

  • Stress.
  • Ziekteverzuim.
  • Administratieve kosten als er beslag wordt gelegd op het loon.
  • Naast deze kosten, liggen ook diefstal en fraude op de loer.

#4 Financiële schuld: eigen schuld, dikke bult?

Nee, het is zeker niet altijd een kwestie van eigen schuld. Werknemers kunnen plotseling in de problemen komen door bijvoorbeeld een echtscheiding, baanverlies of ziekte van een partner. In deze tijd komen zelfs mensen met hoge inkomens in financiële nood, bijvoorbeeld door alimentatie of dubbele woonlasten in een kwakkelende woningmarkt.

#5 Hoe herken ik de signalen?

Medewerkers leggen zelf niet snel hun problemen op tafel, maar dat neemt niet weg dat leidinggevenden alert kunnen zijn op signalen. Als iemand verzuimt zonder duidelijke reden regelmatig aanklopt voor een lening of voorschot of altijd zijn portemonnee is vergeten als er iets betaald moet worden, zijn dat mogelijk tekenen aan de wand.

Ook medewerkers die in een echtscheiding zijn beland, lopen doorgaans meer risico. Of denk aan kleine signalen: iemand die nooit trakteert, of de medewerker die nooit in de bedrijfskantine luncht omdat hij liever een frisse neus haalt.

#6 Hoe kan ik helpen?

Ga in een zo vroeg mogelijk stadium het gesprek aan om samen te bekijken wat er nodig is om de problemen de baas te worden. Ook als er loonbeslag is opgelegd, ben je nog niet te laat.

Schakel een bedrijfsmaatschappelijk medewerkers, budgetcoach of een financieel adviseur in. Zij maken met de medewerker een overzicht van de schulden, bespreken oplossingsmogelijkheden en pakken de emotionele kant van de problemen aan.

#7 Moet de werknemer mijn hulp accepteren?

Hoewel de financiële problemen ook gevolgen kunnen hebben jou, blijft de financiële situatie van de medewerker een privéaangelegenheid. De medewerker is niet verplicht om jouw hulp te accepteren. Je kunt dit vergelijken met andere persoonlijke problemen, zoals een echtscheiding, problemen met de kinderen of psychische problemen. Dergelijke problemen kunnen ook negatieve gevolgen hebben voor het functioneren van de medewerker.

#8 Loonbeslag volgt, en dan?

Er kunnen meerdere schuldeisers zijn die tegelijk beslag leggen. De medewerker hoeft niet méér af te dragen bij meerdere beslagen. De medewerker houdt immers recht op de beslagvrije voet.

De deurwaarder die als eerste beslag heeft gelegd, ontvangt de gelden boven de beslagvrije voet en moet het geld verdelen onder de andere beslagleggers. Wanneer meerdere beslagen worden gelegd, kun je nieuwe beslaglegger verwijzen naar de eerste beslaglegger.

Tip! Voor het berekenen van de beslagvrije voet zie uwbeslagvrijevoet.nl

#9 Kan ik als werkgever de schulden overnemen?

Ja, je kunt openstaande vorderingen van de medewerker in één keer betalen. In feite is hier sprake van herfinanciering en neem je hiermee de schulden over. Het voordeel van deze constructie kan zijn dat de medewerker dan nog slechts één schuldeiser heeft, namelijk de werkgever.

Maar, let op. Hoe weet je zeker dat de financiële problemen hiermee echt zijn opgelost en de medewerker de aflossing kan betalen? En je komt in een dubbelrol van werkgever en schuldeiser en dit kan de relatie met je medewerker onder druk zetten.

Debiteurenrisico

Daarnaast loopt jij het debiteurenrisico ter hoogte van de schuld. Dit risico blijft bestaan zo lang de schuld niet is afbetaald, ook als je medewerker om welke reden dan ook bij je uit dienst treedt. Denk ook aan overlijden en/of arbeidsongeschiktheid waardoor de vordering niet of niet helemaal voldaan kan worden. Vanwege de nadelen is deze werkwijze dan ook niet aan te raden.

#10 Hoe zit het tot slot met de privacy en loonbeslag?

Het recht op privacy is vastgelegd in de Wet Bescherming Persoonsgegevens. Voordat een deurwaarder beslag op het inkomen legt, zal hij een looninfo doen. Hij informeert hiermee naar de arbeidsverhouding en de inkomsten die hieruit voortkomen. Hiermee kan de deurwaarder onderzoeken of een loonbeslag zinvol is. Het is verstandig om bij de deurwaarder te informeren naar het vonnis op basis waarvan een mogelijk loonbeslag gelegd zou kunnen worden.

Is er een vonnis, dan mogen de gegevens van de medewerker verstrekt worden

Sterker nog, dan ben jij verplicht op grond van artikel 475g Rechtsvordering de gegevens te verstrekken. De werkgever mag de informatie over het loonbeslag binnen de organisatie alleen doorgeven indien dat ‘verenigbaar is met het doel waarvoor de informatie is verkregen’.

Verwerken loonbeslag

Het doel van het exploot van de deurwaarder is het verwerken van het loonbeslag. Het Nibud adviseert om heldere beleidsregels op te stellen over loonbeslagen, zodat voor de hele organisatie en dus de individuele medewerker duidelijk is wat er gebeurt bij een loonbeslag. Formeel is er toestemming van de medewerker nodig om de informatie in de organisatie te verspreiden

Tip! Het platform Wijzer in geldzaken heeft onder meer samen met het Nibud een website gelanceerd waar werkgevers tips kunnen vinden om financiële problemen bij werknemers te signaleren en aan te pakken.

Nog vragen?

Heeft je werknemer schulden of wordt er beslag gelegd en kom je er niet uit, stel je HR-vraag aan onze experts.

Bron: ArboUnie, Nibud, AD
Beeld: Getty Images