Een op de zeven werkende Nederlanders heeft last van burn-outklachten. Minstens een paar keer per maand voelen zij zich leeg aan het eind van een werkdag, emotioneel uitgeput door het werk of moe bij het opstaan als zij worden geconfronteerd met hun werk. En als de burn-out echt heeft toegeslagen, dan voelt de medewerker zich leeggezogen, losgekoppeld van zichzelf en zijn omgeving en het zelfvertrouwen is helemaal verdwenen. Kortgezegd: de energie is helemaal op.

Burn-out symptomen herkennen

Een medewerker die een burn-out riskeert, wil je natuurlijk helpen om dit te voorkomen of te verhelpen. Daarvoor moet je wel de burn-out symptomen herkennen.

De grondleggers van de burn-out behandeling, psychologen Herbert Freudenberg en Gail North, ontdekten dat de weg naar burn-out bij de meeste mensen op dezelfde manier verloopt. Een gezonde werknemer doorloopt standaard 12 fases alvorens hij het punt van burn-out bereikt. Deze 12 stappen doen zich niet noodzakelijk in deze volgorde voor. Hoe meer symptomen zich voordoen, hoe roder het alarm gaat branden.

#1 De nood voelen om zich te bewijzen op het werk

Vaak ligt onzekerheid over de positie aan de basis van dat gevoel.

#2 Harder beginnen met werken

Typisch trekt men in deze fase werk naar zich toe om (voor zichzelf of de chef) te bewijzen dat men onmisbaar is.

#3 De eigen behoeften verwaarlozen

Alles moet wijken voor het werk, dus worden het snelle broodjes in plaats van een gezonde lunch en het onderhouden van sociale relaties vindt men in deze fase ondergeschikt aan het werk dat gedaan moet worden.

#4 Voelen dat er iets mis is

Men wordt zich ervan bewust dat er een probleem is maar ziet de oorzaak niet en zoekt elders naar verklaringen - typisch zijn dat in eerste instantie de fysieke gezondheid of partnerrelaties.
Tot hier: fase geel

#5 Waarden en normen vervagen

In deze fase wordt het hele leven ondergeschikt gemaakt aan het werk. Emoties vlakken af en empathie vervaagt.

#6 Ontkenning van het probleem

Men wordt intolerant en heeft het almaar moeilijker met sociaal contact. Problemen wijt men aan een ‘tijdelijke’ situatie op het werk.

#7 Zich terugtrekken

Men voelt zich richtingloos en trekt zich steeds verder terug uit het sociaal leven. In deze fase grijpt men vaak naar drank of drugs.
Tot hier: fase oranje

#8 Gedragsverandering wordt zichtbaar

Collega’s, familieleden en vrienden kunnen de gedragsveranderingen van de persoon niet meer negeren. Dat lijdt tot confrontatie.

#9 Depersonalisatie

Hun visie op het leven verengt tot een zinloze aaneenschakeling van mechanische functies. De langetermijnvisie verdwijnt.

#10 Innerlijke leegte

Hun extreme aandacht voor het moment leidt tot een gevoel van leegte. Dat gevoel probeert men vaak te compenseren door excessieve activiteit, zoals binge-eten of extreem seksueel gedrag.

#11 Depressieve symptomen vertonen

Men voelt zich uitgeput en onverschillig en gelooft dat het leven weinig zinvol is.
Tot hier: fase rood

#12 Burn-outsyndroom

Fysiek en mentaal in elkaar storten

Doe de burn-out test

Of een medewerker al deze fases moet hebben doorlopen voordat je kunt spreken van een burn-out kun je beoordelen aan de hand van de Maslach Burn-out Inventory test.
Dit  is de meest gebruikte test om een burn-out vast te stellen. De test is onderverdeeld in drie onderdelen:

  1. Uitputting
  2. Depersonalisatie
  3. Persoonlijke Prestaties

Beeld: Getty Images