Beeld: Getty Images

Volgens Past Reality Integration-therapeut* Imke Vos kunnen mindfulness-technieken en praktische tools werknemers helpen weer bewust te worden van wat hen écht voldoening geeft in hun werk. “We hebben allemaal wel een besef van wat dat is of zou kunnen zijn. Het wordt alleen snel aan het oog onttrokken, we verstaan de taal ervan niet meer. Er zijn als het ware allerlei modderlagen overheen gekomen onderweg. Onbewust blijven we daardoor gevangen in onze comfortzone. En dat gaat koste van levenslust en productiviteit."

 

#1 Echt voldoening uit je werk halen, hoe doe je dat?

“Werk doen dat jou ten diepste voldoening geeft, voelt niet meer als werken. Dan werk je niet vanuit de gedachte dat je nu eenmaal geld moet verdienen. Je werkt vanuit het gevoel dat er niets is wat je liever zou doen, zelfs als je er niet voor betaald zou krijgen.”
 

#2 Je spreekt over modderlagen die het passie-gevoel bedekken, wat bedoel je daarmee? 

“Die modderlagen zijn allerlei patronen die we, meestal onbewust, hebben ontwikkeld. Dat is begonnen toen we nog kind waren, toen we van onze ouders steun, liefde, vertrouwen en aandacht nodig hadden om onszelf te kunnen ontwikkelen. En hoe goed onze ouders ook hun best deden, ze konden dat om allerlei redenen niet altijd geven als we dat nodig hadden. Om dat ‘tekort aan aandacht’ niet te hoeven voelen, ontwikkelen we verschillende afweermechanismen: keihard werken om toch gezien te worden, we gaan de strijd aan om ze ervan te overtuigen dat je ergens recht op hebt. We maken onszelf wijs dat het aan onszelf ligt, omdat we niet goed genoeg zijn. We worden angstig om fouten te maken en steken onze kop niet meer boven het maaiveld uit. Of we halen onze schouders op en denken, het is niet zo erg, zo is het ook wel prima. Die gedragspatronen zetten we voort als we volwassen zijn. Dat zijn de modderlagen die ons het contact doen verliezen met wat we zelf ten diepste zouden willen in het leven. We blijven onbewust jagen op iets wat we niet gekregen hebben, nooit meer zullen krijgen en ook niet meer nodig hebben om te overleven als volwassene.”

 
#3 Hoe kom je in contact met wat je werkelijk wilt doen? 

“Door die afweermechanismen te ontmantelen door bijvoorbeeld zelfobservatie kom je stap voor stap weer meer in contact met wat jij werkelijk bij te dragen hebt van wie je werkelijk bent. Stel: je doet in je werk heel erg je best in de hoop op waardering (die je vroeger niet gekregen hebt). En je ontdoet je van dat mechanisme, dan ga je wellicht voelen dat je eigenlijk veel liever een ander project zou doen. Misschien minder prestigieus maar wel waar jij enthousiast van wordt. Dan ga je andere keuzes maken.”
 

#4 Waarom blijven mensen hangen in hun comfortzone?

“Ze zien niet dat ze gevangen zitten. Als een vis in het water die niet weet dat er ook nog iets anders is dan water. Ze zien het patroon niet, voelen de angst niet. En als ze die wel voelen, dan denken ze dat die angst gerechtvaardigd is in het hier en nu. Ze weten niet dat ze eigenlijk bang zijn voor iets wat al gebeurd is.”
 

#5 Wat verliezen ze daardoor? 

“Hun levenslust en het contact met hun passie, verlangens in het hier en nu. We zijn geneigd meer vanuit ons hoofd te leven, rationeel en berekenend (ja, maar…) en minder vanuit ons hart, meevoelend en in contact met alle kansen en mogelijkheden die het leven biedt (ja, en…!).”  

#6 Hoe doorbreek je dat patroon?

“De eerste stap is bewustwording. Bewustwording van hoe dat eigenlijk werkt, die afweermechanismen. Je kunt immers niets veranderen aan iets waarvan je niet weet dat het er is. Vervolgens kun je jezelf observeren door de dag heen. Hoe ziet mijn afweer eruit? In welke situaties wordt die actief, wat doe, denk en voel ik dan? Zo krijg je de muren van je onzichtbare gevangenis, je comfortzone, in beeld.”  

#7 Medewerkers die zonder passie werken, is dat erg? 

“Voor de werkgever lijkt dat misschien niet zo belangrijk. Want zolang mensen hun werk toch goed doen… Maar als mensen in hun comfortzone blijven, gaat dat uiteindelijk ten koste van henzelf. Burn-out en overspannenheid zijn heel duidelijke voorbeelden van de gevolgen van het blijven hangen in je comfortzone. Minder duidelijke gevolgen zijn het verliezen van inventiviteit, inzet en veerkracht. Dat zal ook zijn weerslag hebben op de collega’s op de werkvloer. Allemaal zaken die het bedrijf uiteindelijk geld kosten.”
 

#8 Hoe stimuleer je medewerkers op zoek te gaan naar wat ze echt willen? 

“Door oprecht interesse te tonen. Door mensen daarin uit te dagen. Er zijn bijvoorbeeld bedrijven waar een leidinggevende tegen de nieuwe collega zegt: “Ik wil dat je de komende maanden op alle afdelingen mee gaat lopen en kijkt wat het beste bij je past.” 
In onze cultuur worden bepaalde afweermechanismen zoals extra hard werken, goed je best doen, niet te snel ziek melden, niet te moeilijk doen, erg gewaardeerd. Dat lijkt in het belang van het bedrijf, maar helpt mensen niet om uit hun comfortzone te komen – met alle gevolgen van dien. Belangrijk is dus dat leidinggevenden naast oog voor productiecijfers ook oog hebben voor de mensen. Waar zie je iemand tot zijn recht komen waar hij dat zelf misschien niet in de gaten heeft? Zie je iemand tot bloei komen? Zie je iemand die het ogenschijnlijk goed gaat maar die wel heel hard werkt? Wie lijkt er wat stilletjes? Ga dan het gesprek aan, houd mensen een spiegel voor. Met de intentie natuurlijk dat je het beste wilt voor die ander.”
 

* Imke Vos laat zich in haar werk inspireren door het gedachtegoed van Ingeborg Bosch. Een  concrete, effectieve methode die mensen helpt bewust worden en te leven en werken vanuit passie en gedrevenheid. Met enkele collega PRI-therapeuten organiseert Imke Vos op 15 januari de workshop ‘De weg naar bevlogen werken’ in de Bibliotheek van 's Hertogenbosch. Dit in het kader van de Maand van de Spiritualiteit die dit jaar het thema ‘Werk in evenwicht’ heeft.

Op de hoogte blijven? Registreer dan hier en ontvang elke twee weken de nieuwsbrief van Peoplebusiness in uw mailbox.