De ene na de andere artiest praat tegenwoordig over zijn angst of depressie. Van Bruce Springsteen en Robbie Williams tot Joost Zwagerman en Laura van Kaam. Ze willen allemaal laten zien dat een psychische aandoening je kan overkomen, net als wanneer je je been breekt. En dat praten erover helpt. 
Maar als je in hetzelfde schuitje zit en je twijfelt erover om op de werkvloer over je psychische aandoening te praten, dan is het goed om stil te staan over wat jij zelf echt wilt en nodig hebt. En als werkgever is het goed om na te denken over hoe je zou reageren op zo’n mededeling. 
Immers, ook als de wens er is om open te zijn over de psychische ziekte, kun jij of je werknemer ook angst voelen om open te zijn. Want: wordt dat niet tegen je gebruikt?

Werkaanpassing en begrip

Uit onderzoek van Samen Sterk zonder Stigma blijkt dat het cruciaal is dat de ziekte bij de werkgever bekend is. Alleen dan kan deze werkaanpassingen doorvoeren. En collega’s kunnen begrip tonen en helpen. 

Ondersteunende werkomgeving

Werknemers blijken veel eerder open te zijn over hun ziekte binnen een ondersteunende werkomgeving waarin ze zich gewaardeerd voelen door hun leidinggevende en collega’s. In een gesloten organisatiecultuur echter meldt de medewerker in kwestie zich een paar weken ziek, vertelt niets over de klachten, wacht tot hij/zij weer in balans is en komt weer naar het werk.

Aandacht voor werkgever én werknemer

Als je te maken hebt met een medewerker die psychische klachten heeft of krijgt (denk aan sombere gedachten of ineens bang zijn om naar het werk te komen), dan is het niet altijd makkelijk om contact te krijgen of om de juiste toon te raken. Alles wat je zegt, kan gevoelig liggen. Het is dan goed dat je medewerker zich ook kan inleven in jou en de organisatie. In tijden van hectiek is er niet altijd (meteen) tijd voor genuanceerde gesprekken. Blijf daarover met elkaar in gesprek. 

Tips voor openheid

#1 Bedenk vooraf aan wie je jouw verhaal wilt vertellen: 

je leidinggevende, je collega’s, de HR-adviseur, een vertrouwenspersoon, de bedrijfsarts. Weet ook voor jezelf waarom je het aan diegene wilt vertellen. Zo is het bijvoorbeeld verstandig om het eerst aan iemand te vertellen bij wie je je veilig voelt.

#2 Bedenk vooraf wat je wilt vertellen: alles of een deel van je verhaal.

#3 Vertel alleen wat je zelf wilt. Hiervoor zijn geen regels.

#4 Doseer je boodschap.

Vertel bijvoorbeeld vooral wat de consequenties zijn in relatie tot je werk.

#5 Wanneer je je psychisch niet goed voelt, word je geconfronteerd met de dingen die niet lukken. Het is goed deze aan te geven.

Het is ook belangrijk om te bedenken wat juist wél kan en op welke positieve aspecten je je méér wilt richten.

#6 Bedenk: je werkgever is geen hulpverlener.

Hij kan je wel ondersteunen met specifieke zaken zodat jij beter kan functioneren. Zoals je werk anders organiseren, afspraken maken over werktijden, of speciale ondersteuning. Daarbij is belangrijk dat jij zelf aangeeft wat je werkgever kan doen. Geef duidelijk aan wat jou kan helpen.

#7 Neem informatie mee over je aandoening.

Maak deze wel specifiek voor jouw situatie. Niet iedereen met een bepaalde aandoening is hetzelfde.

#8 Vind je het lastig om een gesprek aan te gaan?

Dan kun je ook eerst een e-mail sturen. Dit is laagdrempeliger en geeft je leidinggevende ook meer tijd om te reageren.

 

CORAL: wel of niet open zijn op het werk?
Om werknemers te helpen met deze keuze ontwikkelen Expertisecentrum Phrenos en Samen Sterk zonder Stigma een keuzehulp (Conceal Or Reveal Decision Aid) kort gezegd: CORAL. Dit is een methode die je niet alleen helpt met je keuze: open zijn of niet, maar ook komen andere keuzes aan de orde: wat vertel je wel, aan wie en wanneer? Na de zomer van 2017 wordt CORAL in Nederland beschikbaar gesteld.

Nu al beschikbaar:
Eerder verscheen bij Kenniscentrum Phrenos de brochure  “Verzwijgen of vertellen: een hulp bij de keuze om werkgevers over een psychische aandoening te informeren“. Deze brochure is gebaseerd op een klein deel van de interventie Coral en helpt je na te denken over je eigen behoeften en waarden waarop je jouw keuze mede kunt baseren.

Bron: Samen Sterk Zonder Stigma
Foto: Getty Images