Liefde en/of seks op het werk lijkt met alle moderne communicatiemiddelen en het door elkaar lopen van werk en privé makkelijker te ontstaan. ‘s Avonds nog even de mail bekijken, twitteren, facebooken, appen. Het is normaal als medewerkers op die manier in contact te zijn buiten kantooruren om. Bedrijfsfeesten, vrijmibo’s en borrels bieden daarnaast mogelijkheden om van goede collega’s héél goede collega’s te worden. En seks op de werkvloer gebeurt vaker dan je denkt. Een op de drie werknemers heeft wel eens ‘iets’ met een collega gehad, blijkt uit een onderzoek van vacaturewebsite jobbird.com. Volgens de enquête die Unique jaarlijks rond Valentijnsdag afneemt, gaat het zelfs om tweederde van de werknemers.

Dikke kans dat er dus ook liefde en seks ook op jouw werkvloer is. Wat is in dat geval dan wel en niet aanvaardbaar?

Liefde op de werkvloer: aanvaardbaar

De ene werkgever vindt het prima als personeelsleden onderling romances beginnen, mits ze hun werk goed blijven doen. De andere werkgever zit totaal niet te wachten op liefdesrelaties onder zijn werknemers. Hij of zij stelt: werkromances toelaten is vragen om problemen. Een liefdesrelatie op de werkvloer kan een hoop geroddel en scheve gezichten veroorzaken, bijvoorbeeld als een leidinggevende een relatie aangaat met een werknemer. Het grootste probleem voor werkgevers is als de relatie stuk gaat. Immers: weinig werkrelaties eindigen als goede vrienden. De kans is groot dat er op de werkvloer een gespannen sfeer ontstaat. De twee ‘gebroken harten’ willen niet meer samenwerken en gaan zelfs roddelen over elkaar bij andere collega’s. Andere collega’s worden hierin meegezogen. Het verziekt de sfeer en leidt tot vermindering van de productiviteit en/of kwaliteit. 

Seks op de werkvloer: niet aanvaardbaar

Seks op de werkvloer is voor het gros van de werkgevers een ander verhaal. Het kan niet. Het mag niet. En we praten er niet over. En dat terwijl 71 procent van de mensen ervaringen met seks op het werk zou hebben, stelt Ria Harmeling, schrijfster van het boek Seks op het werk, alles over liefde en relaties tussen 9 en 5. Het hoge aantal maakt het des te relevanter voor werkgevers/leidinggevenden om het onderwerp bespreekbaar te maken in hun team. Want, onwenselijke liefdesuitingen in de baas zijn tijd kunnen wel degelijk tot ontslag leiden. Mocht het bekend worden dat twee collega’s seks hebben op het werk kan dit leiden tot ontslag. Het maakt met name inbreuk op de goede zeden en is in strijd met goed werknemerschap. Voor de meeste rechters is dit een dringende reden voor ontslag op staande voet

Liefdesrelatie kan leiden tot ontslag

Het is verboden is om werknemers te ontslaan wegens liefdesredenen. Een relatie hebben op werk met een collega is legitiem. Artikel 12 van de Grondwet en artikel 8 EVRM (Europees Verdrag Rechten van de Mens) garanderen zelfs het recht op privacy, waaronder de vrije partnerkeus. Dat geldt ook voor de werkplek. Alleen wanneer de relatie problemen veroorzaken die leiden tot een ongemakkelijke werksfeer, of werkomstandigheden kan en mag de werkgever ingrijpen.

Dit betekent dat de werkgever eerst één van de twee ergens anders moet proberen te plaatsen en mocht dit niet lukken of kunnen, kan er overgegaan worden om één of beide te ontslaan.

Voorbeelden van liefdesrelaties die leiden tot ontslag:

 

  • Liefdesrelatie met de vrouw van een werknemer: Een werknemer had een liefdesrelatie met de vrouw van zijn collega. De situatie werd onhoudbaar en de rechter ontbond het contract. 
  • Overstap naar concurrent: Een salesmanager verloor haar baan toen haar collega en liefdespartner vertrok naar de concurrent. Haar werkgever was te bang dat de twee gevoelige informatie zouden uitwisselen en de rechter stelde hem in het gelijk.
  • Minder belangrijke functie delft onderspit: Een getrouwde werkneemster die een relatie met een eveneens getrouwde collega kreeg, moest vertrekken omdat de verhoudingen op de werkvloer eronder leden, ook al was de relatie op moment van ontslag al verbroken. De vrouw werd ontslagen, maar de man mocht blijven omdat zijn functie belangrijker was voor de onderneming. 
  • Liefdestelefoontjes met de mobiel van de zaak: Een werknemer die op de mobiel van z’n baas in vier maanden tijd voor 4.800 euro verbelde met z’n nieuwe liefde in Finland kreeg ontslag zonder vergoeding. Ondanks 21 dienstjaren.
  • Ongelijkwaardige liefdesrelaties: Situaties die vrijwel altijd tot ontslag leiden zijn die waarin de ene geliefde afhankelijk is van de ander. Denk aan liefdesrelaties tussen leraren en leerlingen, en artsen of hulpverleners en patiënten. Juist in situaties van afhankelijkheid en ongelijkwaardigheid moet de werknemer zijn professionaliteit bewaren en geen relatie aangaan, aldus de heersende opvatting bij de Nederlandse rechters.



Gedragscode voor liefde op de werkvloer

Liefdesrelaties op de werkvloer. Hoe manage je dat? Want tortelende werknemers met vlinders in de buik komen individuele en bedrijfsresultaten vaak niet ten goede. Bovendien storen collega’s zich aan stiekem en/of ‘klef gedoe’.

Liefde op het werk wordt in veel bedrijven genegeerd omdat men zich er ongemakkelijk bij voelt. Dus laten ze het maar gaan. Maar dat kan negatieve gevolgen hebben voor de productiviteit en de werksfeer, want er wordt geheid over geroddeld. Als werkgever kun je regels over relaties op de werkvloer vastleggen in een soort gedragscode of lijst met (on)geschreven regels. Een gedragscode kan ervoor zorgen dat je als werkgever geen negatieve gevolgen ondervindt van liefde op het werk.  

Wat staat er in een gedragscode?

De gedragscode moet duidelijk maken dat bepaald gedrag of een bepaalde situatie consequenties heeft. In een gedragscode leg je vast welk gedrag je van je medewerkers verlangt zodat werknemers weten waar ze aan toe zijn als ze een relatie beginnen. Afspraken daarover kun je opnemen in een gedragscode voor liefde en seks op het werk. Of je zou een meldplicht kunnen invoeren voor werknemers die een relatie beginnen. Per situatie kan dan worden gekeken wat de beste oplossing is.

Denk aan:

  • Belangrijk is dat je als organisatie een keuze maakt: wat vinden wij dat kan op de werkvloer?
  • Bij een affaire tussen een leidinggevende en ondergeschikte doet iemands anders de beoordeling. Dit om scheve ogen te voorkomen: Is de promotie wel verdiend, zijn de functioneringsgesprekken wel objectief en klopt die bonus wel? Het helpt enorm als je hierover openheid van zaken geeft. 

Rol van de OR
Is er binnen jouw organisatie een Ondernemingsraad (OR). Betrek deze dan bij het opstellen van de regels. Dat draagt bij aan de acceptatie en naleving ervan in de organisatie. Bovendien waakt de OR erover dat de gedragscode de privacy van de werknemers niet te veel schaadt en dat maatregelen niet in strijd zijn met de wet. Het beleid is bedoeld om alle werknemers te beschermen en maakt samenwerken een stuk gemakkelijker.

Liefde op de werkvloer: negatieve effecten

Een romance verhoogt in eerste instantie het werkplezier en de productiviteit van het verliefde stel. Ze gaan fluitend naar hun werk, kunnen de hele wereld aan, dus hun bijdrage aan het team is alleen maar positief te noemen. Maar dat is vaak van korte duur, want een relatie wordt uiteindelijk ook gewoon.

Negatieve effecten die kunnen optreden:

  • De productiviteit neemt af: Als relatie ‘gewoon’ wordt keldert de productiviteit. 
    Bij een buitenechtelijke relatie speelt het liefdesleven zich voornamelijk op kantoor af en zitten er partners thuis. Zaken die het ingewikkeld maken en dan zie je dat het vaak ten koste van de productiviteit gaat.
  • Er ontstaat een negatieve sfeer: Op het werk wordt flink geroddeld. Het valt meestal op als medewerkers close zijn. Al die geheimdoenerij kost energie en heeft invloed op de sfeer en op het werk.

Liefde op de werkvloer: positieve effecten

Werkgevers proberen liefdesrelaties soms zo vroeg mogelijk in de kiem te smoren. Maar is dit wel terecht? Los van alle negatieve effecten die liefde en seks op de werkvloer kunnen veroorzaken, zijn er namelijk ook (tijdelijk!) positieve effecten te noemen.

  • Meer gemotiveerd: De twee zijn meer gemotiveerd om naar het werk te gaan en zullen meer tijd doorbrengen op de werkplek. 
  • Hogere productiviteit: De relatie heeft een positieve invloed op de productiviteit. De motivatie is heel groot om te laten zien dat werk niet lijdt onder de liefdesrelatie.
  • Lager verzuim: Verliefde mensen zijn vrolijk, voelen zich goed, hebben bergen energie, zijn minder ziek.
  • Meer creativiteit: Het gerucht gaat dat goede seks leidt tot meer creativiteit. 

Voorkomen is beter dan genezen

Staat je medewerker aan het begin van een romance met een andere medewerker? Heb jij dat als werkgever in de gaten? En overweeg je het gesprek hierover aan te gaan? Neem dan ook onderstaande tips mee in het gesprek (maar alleen als je je medewerkers nog op andere gedachten wilt brengen)...  

  • Bedenk van tevoren of het serieus kan worden, als het niet zo is, is het dan de moeite wel waard en loopt je carrière niet onnodig risico? 
  • Ga geen relatie aan met je leidinggevende of zelfs de directe leidinggevende. Eventuele promotie of salarisverhogingen kunnen worden gezien als oneerlijk voortrekken en wekken argwaan bij collega’s. 
  • Praat zodra er sprake is van een relatie met je leidinggevende om te kijken of het wenselijk is dat beiden bij bijvoorbeeld dezelfde afdeling blijven. 
  • Wanneer je als leidinggevende een relatie krijgt met een werknemer, bedenk dan goed of je niet in situaties terecht kan komen dat de schijn gewekt wordt dat er sprake kan zijn van belangenverstrengeling. Is dit wel het geval, onderzoek dan de verschillende mogelijkheden om hier tijdig maatregelen op te nemen.  
  • Is de relatie al een feit en niet te stoppen? Houd werk en privé dan gescheiden. Blijf altijd professioneel. Voer geen privédiscussies op het werk. Werk is werk en privé is privé.

Lees ook:

Openheid over liefde op de werkvloer werkt het best
5 x zakelijk flirten

Beeld: Getty Images