Boodschap van werkgeversvereniging AWVN is: geef medewerkers meer regie en verantwoordelijkheid over scholing en hun eigen loopbaan. Het is ook de rode draad in de arbeidsvoorwaardennota die AWVN recent heeft gepresenteerd samen met VNO-NCW en MKB-Nederland. Hun jaarlijkse nota geldt als leidraad voor grote en kleine werkgevers in 400 cao-akkoorden die in 2017 moeten worden gesloten.

De werkgevers stellen in de nota onder meer een periodieke loopbaan-APK voor: een keuring die weergeeft hoe sterk de positie van medewerkers op de arbeidsmarkt is. Waar moeten zij zich op richten? Hoeveel geld is nodig ivoor om- en bijscholing? Ook willen werkgevers in de cao’s afspraken maken over individuele scholingsbudgetten. Werknemers zouden eenvoudiger moeten kunnen overstappen naar een sector met meer levensvatbaarheid.

Openbreken ontslagvergoeding

In een toelichting op de arbeidsvoorwaardennota zegt AWVN-voorzitter Harry van de Kraats de ontslagvergoeding op de schop te willen nemen. Het collectieve stelsel waarbij alleen werknemers rechten opbouwen voor een gouden handdruk aan het eind van hun dienstverband, moet volgens hem wijken voor individuele 'rugzak' voor zowel vaste werknemers als flexwerkers die al verzilverd kan worden tijdens de carrière.

5 vragen en antwoorden over het openbreken van de ontslagvergoeding:

#1 Waarom moet de ontslagvergoeding op de schop?

AWVN-voorzitter Harry van de Kraats wil het patroon doorbreken waarbij veel werknemers pas gaan nadenken over hun inzetbaarheid en omscholing op het moment dat ze al boventallig zijn verklaard en nergens meer naartoe kunnen. Met een brede scholingsplicht wil hij bovendien een herverdeling aanjagen tussen vast en flex: flexwerkers blijven tot nu toe te vaak verstoken van opleidingsbudgetten.

#2 Wat is nodig voor een nieuwe ontslagvergoeding-aanpak?

Volgens Van de Kraats is een omslag in denken en cultuur nodig. Werknemers moeten zich beter bewust gaan worden van hun loopbaankansen.

In het FD zegt Kraats: ‘Het werkende leven duurt steeds langer. Mensen moeten zich geen illusies maken dat ze vijftig jaar lang hetzelfde werk bij hetzelfde bedrijf kunnen doen. Waar mensen kort geleden rond hun 50ste met pensioen konden, hebben ze straks op dat moment nog twintig jaar voor de boeg'.

#3 Wat bedoelt AWVN met de 'rugzak'?

Hoogleraar arbeidsmarkt Ton Wilthagen stelt bovendien in het FD dat je door werknemers meer regie te geven, ook het probleem aanpakt van werkgevers die hun mensen alleen maar willen optimaliseren voor bestaande functies. Door alleen te investeren in het steeds een beetje productiever maken werknemers, rem je volgens de hoogleraar de mobiliteit tussen sectoren. 

#4 Wat is de (te verwachten) kritiek op deze aanpak?

Het plan wordt ook controversieel genoemd, omdat het in bepaalde mate ook individualisering van het collectieve sociale stelsel inhoudt. Vakbonden als FNV vrezen bijvoorbeeld voor aantasting van de solidariteit. 

#5 Wat staat werkgevers te doen?

Het is belangrijk dat werkgevers(verenigingen) duidelijk maken wat werknemers met hun budget zouden kunnen en moeten doen. Is dat alleen opleidingsgeld of wat extra’s voor een sabbatical? Het is belangrijk dat werkgevers werknemers ervan bewust maken dat ze het geld moeten investeren in hun eigen loopbaan. Anders ontstaat er een situatie waarbij de zelfstandige hoogvliegers nog meer profiteren en achterblijvers verder achterop raken. 

Bron: FD
Beeld: Getty Images